€ 29,00

ePUB ebook

niet beschikbaar

PDF ebook

niet beschikbaar

Meer van deze auteur

  • Cover De Poort van Licht
    De Poort van Licht (boek)

200 Creatieve muzikale activiteiten voor coöperatief leren , deel 1 Basisonderwijs

Frits Evelein • Boek • paperback

  • Samenvatting
    “200 creatieve muzikale activiteiten voor coöperatief leren” is een inspirerend, praktisch en gevarieerd activiteitenboek, bruikbaar voor elke leerkracht of begeleider die spel en plezier wil combineren met sociale, affectieve en cognitieve ontwikkeling.

    Dit boek bevat ruim 200 beproefde muzikale activiteiten, die kinderen van 4 tot 12 jaar in twee en viertallen kunnen uitvoeren. Gekozen is voor eenvoudige, pakkende en verassende muzikale activiteiten die stapsgewijs helder beschreven zijn en die zonder veel voorbereiding en eenvoudig gedaan kunnen worden. Geen notenschrift, geen complexe instrumentale of vocale vaardigheden en geen ingewikkelde muziektheorie. Wel heel veel muziek, flow en groove.

    Voor het begeleiden van deze activiteiten zijn geen bijzondere muzikale vaardigheden nodig. De kinderen werken samen en leren door muzikale interactie en reflectie rondom thema’s als muzikale sfeer, luisteren, bewegen, zingen ontwerpen, gebruik van de stem en het spelen van melodieën en ritmes etc... Veel activiteiten zijn uitstekend te integreren in lesprogramma’s, bijvoorbeeld in taal, rekenen en levensbeschouwing, tekenen en beweging. De activiteiten, de instructies en het materiaal zijn overzichtelijk weergegeven. De vele soorten kaartjes zijn als Pdf en de meespeelmuziek als mp3 te downloaden via Musicfromsource.net.

    De index achterin dit boek geeft een compleet overzicht van alle werkvormen en de vele mogelijkheden en combinaties waarin deze te gebruiken zijn o.a. in een curriculum. In de inleidende hoofdstukken worden praktische voorbeelden en tips gegeven, bijvoorbeeld over geluidsmanagement, organisatie en het begeleiden van coöperatief leren. De verzameling meespeelmuziek op mp3 (downloaden van Musicfromsource.net) biedt ruim 75 minuten aan korte swingende en aanstekelijke muzikale (meespeel-)begeleidingen.

    Over de auteur
    Dr. Frits Evelein werkte als muziekdocent en ongeveer 20 jaar als didacticus en opleider aan de Universiteit Utrecht en Codarts. Hij volgde opleidingen aan de conservatoria van Zwolle en Utrecht, studeerde muziekwetenschap en promoveerde in de psychologie. Hij verzorgd trainingen en masterclasses in binnen en buitenland. Tegenwoordig componeert hij Music from Source en ontwikkelt nieuwe vormen van onderwijs gebaseerd op het volledig brein en bewustzijn.
  • Productinformatie
    Binding : Paperback
    Distributievorm : Boek (print, druk)
    Formaat : 170mm x 240mm
    Aantal pagina's : 304
    Uitgeverij : Frits Evelein
    ISBN : 9789082997415
    Datum publicatie : 02-2020
  • Inhoudsopgave
    Inhoud

    Voorwoord 3
    Inleiding 10

    Deel 1 - Uitgangspunten

    1 Coöperatief leren in muziek
    1.1 Inleiding 15
    1.2 Heldere opzet 16
    1.3 Organisatie 19
    1.3.1 Samenwerken in muziek 19
    1.3.2 Werken met kaartjes 22
    1.3.3 Geluidsmanagement 25
    1.3.4 Rollen en taken 23
    1.3.5 Regels 26
    1.4 Ervaren en reflecteren 27
    1.5 Algemene didactische aanwijzingen 33

    2 Muziek en het verwerven van muzikale vaardigheden
    2.1 Inleiding 35
    2.2 Muzikale contexten 35
    2.3 Muziek, muzikale waarneming, muzikale ontwikkeling 37
    2.3.1 Aspecten van muzikaal leren 39
    2.3.2 Formele muzikale kennis 39
    2.3.3 Informele muzikale kennis 41
    2.3.4 Muzikaal gevoel 43
    2.3.5 Zelfsturing 45
    2.3.6 Procedurele muzikale kennis 45
    2.3.7 Reflectie aan de hand van de dimensies in een muziekstuk 46
    2.4 Vakoverstijgende mogelijkheden van muziek 48


    3 Suggesties voor materialen en muziek
    3.1 Instrumenten en materialen om de activiteiten mee te uit te voeren 51
    3.2 Voorbeelden van bruikbare muziek 53
    3.3 Muzikale woordenlijst 54
    Noten 58
    Literatuur 60

    Deel 2 - Activiteiten

    Inhoudsopgave van de activiteiten 63
    Inleiding 74

    Opbouw van de activiteiten 74
    Beknopte beschrijving 75
    De uitvoering van de activiteiten 75
    Oriënteer je op de activiteit 75
    Kleine stapjes en de instructiekaartjes 75
    De lengte van stapjes 76
    Activiteiten spreiden of opdelen over een aantal lessen 76
    Faseer het samenwerken 76
    Presenteren 77
    Reflecteren 77
    Beoordelen 77
    Werken in het klaslokaal of in andere ruimten 77
    Het gebruiken en kiezen van de muzikale contexten 78
    De lengte van muziekstukken in relatie tot muzikale contexten 79
    Herhaal een activiteit 80
    Kaartjes 80
    Het gebruik van kaartjes en grafische notatie 80
    Smartboard, beamer en leermiddelen 81
    Leerlijnen en inbedding in het curriculum 81



    200 speelse muzikale activiteiten

    A - Activiteiten voor het ervaren van muzikale sfeer
    1 Hoe is de sfeer 85
    2 Tekenen en verven op muziek 90
    3 Klank in beeld 94
    4 Verhaal in muziek 97
    5 Muzikaal boek 100
    B Activiteiten met muzikale parameters
    6 Dynamiek 104
    7 Dynamiek-compositie 108
    8 Tempo 110
    9 Kort-en-langcompositie 114
    10 Toonhoogte 116
    11Toonhoogtecompositie 120
    12 Veel en weinig 123
    13 Veel-en-weinigcompositie 127
    14 Klankkleur 130
    15 Muziekfragmenten vergelijken met grafische notatie 132
    16 Muzikaal geheugen 134

    C Activiteiten voor muziek en beweging
    17 Lopen op muziek 138
    18 Muziek en beweging 140
    19 Bewegingstheater op muziek 143
    20 Bewegingstheater op muziek: levend schimmenspel 145
    21 Ruimtelijk muziek ervaren, bewegen 149




    D Activiteiten voor werken met de stem
    22 Zelf instuderen van een song 155
    23 Onthoudsongs 157
    24 Uitvoeren van een song 160
    25 Song grooves 163
    26 Ritme of melodie van een song veranderen 165
    27 Ritme-woorden-compositie 167
    28 Rappen Beknopte beschrijving 172
    29 Rapwedstrijd 177
    30 Echocompositie met de stem 179
    31 Werken met gedichten 183
    32 Vocale klankpartituur 188

    E Activiteiten voor instrumentaal musiceren
    33 Klankbronnen en klankkleur 193
    34 Melodisch geheugen 197
    35 Spelen van een grafische notatie 201
    36 Pulsnotatie in vakjes 208
    37 Ritmenotatie in vakjes 211
    38 Instrumentale grooves maken 217
    39 Een melodie van een song variëren 224
    40 Songs spelen met klanken van voorwerpen 226

    F Activiteiten voor ontwerpen en componeren
    41 Muzikale kennismakingsspelen 230
    42 Bourdon 232
    43 Muziekmachine 235
    44 Herhalende melodie ontwerpen 238
    45 Muzikaal gesprek 242
    46 Muzikaal invullen 245
    47 Music minus one 249


    G Rekenen en onthouden
    48 Hoeveel speel ik 252
    49 Rekencompositie en muzikale raadsels 256
    50 Muzikale activiteiten voor oefenen en onthouden 261

    H Activiteiten voor presentatie en reflectie
    1 Presentatie
    H.1 Generale repetitie 264
    H.2 Presentatierondo 264
    H.3 Presentatie-estafette 265
    H.4 Muurkrant of poster 265
    H.5 Radio- en tv-uitzending 266
    H.6 Presenteren en reflecteren 266

    2 Waar letten we op? 266
    H.7 Leren reflecteren 267
    H.8 Gebruik van reflectiekaartjes 268
    H.9 Opbouw van een speelstuk 270

    Bijlagen
    1 Index van werkvormen 272
    2 Overzicht van muziekfragmenten en muzikale contexten 286
    3 Index van muziekfragmenten 298
    4 Overzicht van de kaartjes 301
    5 Overzicht van formulieren 303
  • Reviews (0 uit 0 reviews)

€ 29,00

niet beschikbaar

niet beschikbaar

3-5 werkdagen
Veilig betalen Logo
14 dagen bedenktermijn
Delen 

Fragment

Inleiding
Actief omgaan met muziek is belangrijk voor een evenwichtige persoonlijke ontwikkeling. Het luisteren naar en actief spelen van muziek heeft, met name bij kinderen, een positieve en stimulerende invloed op de ontwikkeling van de hersenen. Het stimuleert het maken en leggen van allerlei soorten affectieve, sociale en cognitieve verbindingen. En de gevoeligheid op allerlei vlakken1 wordt sterk gestimuleerd. Muzikale intelligentie2 is een essentieel aspect voor de groei en ontplooiing van het menselijke potentieel. Het optimaal stimuleren van de muzikale mogelijkheden van kinderen hoort daarom deel uit te maken van de opvoeding.
Mijn ideaal in muziekonderwijs is speelse muzikale activiteit van kinderen die samenwerken. Hoe zou je het als leerkracht ervaren als kinderen met plezier en vol overgave, taakgericht in twee- of viertallen, muzikaal bezig zijn? Dit kan er als volgt uitzien:
De kinderen spelen op verschillende soorten instrumenten en experimenteren met ritmes. In het lokaal klinkt op de achtergrond swingende muziek met een duidelijke beat. Tegen deze muzikale achtergrond voegen de kinderen hun eigen ritmes toe. Ze luisteren, experimenteren, controleren en spelen, en luisteren voortdurend of het klinkt zoals ze dat willen en ze maken keuzes. Het is een doorgaande beweging. Elk team heeft een eigen werktempo en alle teams zijn druk bezig om een kloppend en swingend ritmestuk te maken. Sommige kinderen doen alles samen en gelijktijdig. Anderen luisteren naar elkaar en helpen elkaar hun stuk goed passend te krijgen. Het is een levendig gezicht. Door de achtergrondmuziek spelen alle teams in het zelfde tempo, hebben ze een gelijke maat, en klinken de experimenten met een vergelijkbaar ritmegevoel. Veel muziek, veel verschillende activiteiten en toch overzicht en samenhang. De kinderen werken samen, benutten elkaars energie en muzikale mogelijkheden. Ze hebben het gevoel zelf keuzes te maken. Ze voelen zich ’eigenaar’ van het proces en het muzikale product.
Coöperatief leren was in mijn muzieklessen al een realiteit, lang voordat het begrip en de concepten in Nederland geïntroduceerd werden. Het is een fascinerende manier om onderwijs in te richten. Een manier van werken en leren, waarbij naar mijn idee op een krachtige en toch open wijze recht gedaan wordt aan kwaliteiten die in de kinderen aanwezig zijn en die wachten om aangesproken te worden.
Coöperatief leren verandert wel wat in de lessen en in de voorbereiding hiervan. De opzet en organisatie van coöperatief leren vraagt van een leerkracht een andere aanpak en houding. Immers het omgaan met structuur en ruimte is anders dan in de meer klassikale en frontale opzet van onderwijs. De opbrengsten zijn er echter ook naar. Kinderen zijn meer gemotiveerd en betrokken. Er is veel meer creativiteit. De basis van deze vorm van muziek leren is sociale muzikale interactie. Het is heerlijk om zo te kunnen en mogen werken met muziek en met kinderen.
Het is dan ook terecht dat de laatste jaren coöperatief leren bijzonder in de belangstelling staat. Er is een toenemende behoefte aan methodes die coöperatief leren vormgeven. Praktijkervaring en onderzoek gedurende meerdere decennia3 tonen de voordelen aan van coöperatief leren ten opzichte van frontale manieren van onderwijs. Als belangrijkste voordelen noemt Slavin (1996) het versterken van de motivatie van kinderen, de toename van sociale cohesie, het verdiepen van het leerrendement en het stimuleren van de persoonlijke ontwikkeling. Ook in het onderwijs in Nederland heeft coöperatief leren een plaats verworven (Veenman, 2001). Coöperatief leren is uitgewerkt in verscheidene handboeken en onderwijsmethodes zoals door Ebbens en Ettikhoven (2005), Haenen en Haitink (1998) en Van Vugt (2002). Ook in het werken met muziek en muziekonderwijs levert coöperatief leren belangrijke resultaten en voordelen op, zoals een verdieping van muzikale activiteit, muzikale reflectie en betrokkenheid (vgl. Evelein, 1998, 2006a; Kaplan & Stauffer, 1994).
Er zijn momenteel in het primair onderwijs nog drie kerndoelen die betrekking hebben de culturele ontwikkeling van kinderen, namelijk:
De leerlingen leren beelden, taal, muziek, spel en beweging te gebruiken om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om er mee te communiceren.
De leerlingen leren op eigen werk en dat van anderen te reflecteren.
De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering voor aspecten van cultureel erfgoed.
Ondanks deze beperkte omschrijving is het met muziek in het primair onderwijs bijzonder slecht gesteld. De meeste leerkrachten hebben geen idee wat ze kunnen doen met muziek en voelen zich ook niet competent om iets op dat gebied te doen. Het lesprogramma zit overvol en er is te weinig geld voor het aantrekken van vakleerkrachten. Ook ontbreekt het op veel basisscholen aan leermiddelen om op een goede manier kinderen met muziek te laten werken en ervaringen te laten opdoen.
Dit boek is een eenvoudig en haalbaar antwoord op het gebrek aan actieve muziekbeoefening bij kinderen. De activiteiten in dit boek geven leerkrachten, ouders en verzorgers, en andere mensen die met kinderen werken, stimulerende en originele invalshoeken om kinderen zelf actief muziek te laten maken.
In het boek zijn veel muzikale activiteiten opgenomen die kinderen eenvoudig in teams kunnen uitvoeren. Zo zijn er zijn kleine activiteiten van 10 minuten, maar ook van 30 tot 45 minuten. Gekozen is voor eenvoudige, pakkende en speelse muzikale activiteiten. Zonder nadruk op notenschrift, zonder complexe instrumentale vaardigheden en zonder gebruik van ingewikkelde muziektheoretische kennis4. Om deze activiteiten in de klas te gebruiken hoef je als leerkracht niet over uitgebreide muzikale vaardigheden te beschikken of veel over muziek te weten.
Deze activiteiten brengen de kinderen op een verrassende en speelse wijze in contact met klank, muziek, creativiteit en fantasie. Zo worden ze omringd door een veelheid aan muziek (het spelen met klank, vorm, samenspel, muzikale reflectie etc.). Muziek is voor de muzikale, maar ook de cognitieve, affectieve en sociale ontwikkeling van kinderen belangrijk. Muzikale activiteiten stimuleren een spectrum aan muzikale vaardigheden. Zoals het kunnen hanteren van melodie, ritme, vorm en gelaagdheid. Maar naast muzikale vaardigheden worden ook andere vaardigheden aangesproken. Dit zijn bijvoorbeeld ruimtelijk inzicht, het kunnen ordenen, systematiseren, abstraheren, schematiseren, visualiseren en analyseren. Ook wordt embodied knowledge5 – we vertalen dit met ’belichaamde kennis’ – door de activiteiten gestimuleerd. Belichaamde kennis is gekoppeld aan handelen en ervaren. Voorbeelden van belichaamde kennis zijn een expressieve manier van voorlezen; het voelen van ritme, puls en sfeer in muziek; met expressie een lied ten gehore brengen; alle vormen van bewegen en aanraken, proeven, zien, horen en ruiken; de sfeer van een schilderij ervaren als onderdeel van een ruimte; en de ervaring van een ruimtelijk wiskundige structuur.
Het wordt steeds duidelijker dat er in het onderwijs een balans moet zijn tussen het leren van abstracte kennis – die nu nog erg overheerst – en meer op ervaring gebaseerde en belichaamde kennis. Dit laatste draagt er toe bij dat kinderen tijdens het leren in contact blijven met wie ze zijn, hun gevoel, hun spontaniteit en hun energie. De muzikale activiteiten in dit boek dragen hier in hoge mate aan bij. Tot slot leidt het gebruik van de activiteiten in dit boek tot de ontwikkeling van een spectrum aan sociale vaardigheden, zoals luisteren naar elkaar, overleggen, samen oplossingen bedenken en afspraken nakomen.
De in dit boek beschreven activiteiten kunnen snel en gemakkelijk in duo’s, viertallen, zestallen en achttallen worden uitgevoerd. Het idee hierbij is dat kinderen samenwerken en samen leren door actieve muzikale interactie en reflectie. De activiteiten zijn, waar nodig, voorzien van een duidelijke (auditieve) muzikale context die als muzikale ondersteuning gebruikt kan worden. Dit zorgt ervoor dat de muzikale activiteit van de kinderen wordt ingebed in een goed klinkend muzikaal geheel. Deze muzikale contexten werken als een soort buitenboordmotor voor het leerproces. De kinderen kunnen eenvoudig meeliften op deze muzikale basis en zo spelenderwijs musiceren en leren.
Bij veel van de activiteiten worden kaartjes gebruikt. Kaartjes met inhoud, met reflectieve vragen of met een rolverdeling in het teamwerk. Deze geven de activiteiten een stapsgewijze en overzichtelijke structuur. Mede door het gebruik van deze kaartjes is er binnen de activiteiten veel ruimte voor eigen keuzes, wat de betrokkenheid van de kinderen vergroot6.
Alle activiteiten zijn voorzien van een eenvoudige, stapsgewijze instructie voor de leerkracht. Deze hoeft in de meeste gevallen niet muzikaal onderlegd te zijn. Verder wordt bij elke activiteit het vereiste groepsniveau aangegeven, dit loopt van groep 1 tot en met 8. In het geval een activiteit bruikbaar is op meerdere niveaus worden aanpassingen en alternatieven beschreven. ×
SERVICE
Contact
 
Vragen