€ 20,00

ePUB ebook

niet beschikbaar

PDF ebook

niet beschikbaar

Meer van deze auteur

  • Cover Ambt Nederbetuwe Ambtsrekeningen en Ambtszaken 1432-1497
    Ambt Nederbetuwe Ambtsrekeningen en Ambtszaken 1432-1497 (boek)
  • Cover Ambt Nederbetuwe Ambtsrekeningen en Ambtszaken 1500-1537
    Ambt Nederbetuwe Ambtsrekeningen en Ambtszaken 1500-1537 (boek)

Ambt Nederbetuwe Ambtsrekeningen en Ambtszaken 1388-1430

Dr. P.D. Spies • Boek • paperback

  • Samenvatting
    Dit is het 38e deel van een serie transcripties betreffende het Ambt Nederbetuwe. Het bevat de transcripties van de oudst bewaard gebleven ambtsrekeningen, aangevuld met enkele ambtszaken en aanverwante rekeningen over de jaren 1388-1430. Van deze jaren zijn niet alle ambtsrekeningen aanwezig, dus zijn er hiaten, bijzonder de jaren 1393-1399 en 1403-1406. Al deze stukken zijn afkomstig uit het Hertogelijk Archief (archiefnummer 0001) van het Gelders Archief te Arnhem, hierna genoemd het RAG (Rijksarchief in Gelderland).
    Alhoewel het Ambt Nederbetuwe al in het jaar 1327 door hertog Reinoud II van Gelre is geïnstitueerd, zijn van de eerste 60 jaren van ambtsbedieningen geen rekeningen bewaard gebleven, voor zover momenteel bekend. Wel zijn er uit die periode tal van stukken in de archieven aanwezig waaruit kan worden opgemaakt welke ambtmannen in die periode hebben gediend, waarvan een overzicht is te vinden in het werk van Jan Kuys, De ambtman in het kwartier van Nijmegen (ca. 1250-1543), met name pagina 341. De reden om dit (nog) niet nader uit te zoeken en te transcriberen ligt in de keuze mijnerzijds om eerst een aantal transcripties van de ambtsrekeningen uit te geven over de jaren ca. 1388-1580 in zeven delen, waarvan dit het eerste is.
    De ambtsrekeningen bevatten hetgeen door de ambtman van Nederbetuwe en als of door de richter van Tiel en Zandwijk is ontvangen en uitgegeven namens en voor de Hertog van Gelre. De inhoud van dit deel is bijzonder gevarieerd en geeft een aardige inkijk in de handel en wandel van de ambtmannen en het reilen en zeilen van de bevolking. Zo is uit de opgenomen tolrekening van de jaren 1400-1401 en de andere stukken op te maken welk voedsel men produceerde en consumeerde. Ook welke gewoontes en gebruiken men hanteerde. Vanzelfsprekend geven de rekeningen veel informatie over de boetes en andere straffen die mensen werden opgelegd, vanaf geringe bedragen tot en met doodstraffen, maar er is veel meer te vinden. Zo is er bijvoorbeeld sprake van geschillen en het voeren van oorlogen tegen Holland, Utrecht etc., waarbij inzicht wordt gegeven in wat men daarin heeft gedaan en welke troepen er werden ingezet en welk onderhoud men daartoe nodig had. Deze vijandelijkheden, doorgaans "vedes" genoemd, verschillen van kleinere gerichte aanvallen of vergeldingen tot complete gevechten.
    Bij de criminele zaken komen veel gevechten aan de orde, maar ook diefstallen en onzedelijke gedragingen. De wijze van straffen kan wat vreemd overkomen, maar dienen te worden gesitueerd in die tijd en niet bezien te worden vanuit het hedendaags perspectief. Zo had het crimen "doodslag, nederslag" een andere betekenis als tegenwoordig, daar er meer sprake was van een dodelijk, vaak ongewild, incident, dat door middel van betaling aan de nabestaanden en de landheer kon worden verzoend. Die betaling werd gerekend naar het vermogen van de dader, dus varieerde van enkele tot honderden guldens. Daartegenover werden dieven vrij snel opgehangen.
    Opvallend is de moord op de Tielse richter Dirck die Rover Dabt op 1 januari 1417, waarbij de dader werd gepakt en geradbraakt. Moorden op hoge officieren zijn sowieso zeldzaam, maar apart is daarbij dat kennelijk in die tijd het kerkhof een vrijplaats was waar een verdachte zijn of haar toevlucht kon nemen om vervolging te ontlopen. Al wist de justitie daar vanzelfsprekend wel raad mee.
    In het Ambt Nederbetuwe was het waterbeheer van groot belang, dus werd er veel toezicht uitgeoefend op het onderhoud van dijken en waterwegen. Uit de overzichten hiervan blijkt niet alleen de noodzaak van deze controles, maar ook de grote moeite om alles in goede conditie te houden, waarbij nogal wat boetes (dijkbreuken) werden uitgedeeld.
    Een ander opvallend gegeven is het optreden van meer dan één ambtman in eenzelfde periode. Nu en dan werd door de ambtman van Nederbetuwe een ander in zijn plaats als vervangend ambtman benoemd, maar uit de rekeningen blijken zij dan meestal allebei het ambt te beoefenen, waarbij de oorspronkelijke ambtman het bevel voerde. Ook is duidelijk dat bepaalde ambtmannen weigerden hun functie op te geven en daarbij de door de hertog aangewezen nieuwe ambtman behoorlijk dwars konden zitten. Het richterambt werd in principe door de ambtman zelf vervuld, maar hij kon ook een aparte richter voor de stad Tiel en Zandwijk aanwijzen, waarbij die richter dan ook weer een plaatsvervanger mocht aanwijzen. Dit kon zo gecompliceerd zijn zoals in de jaren 1426-1430 dat er allerlei rekeningen dwars door elkaar heenlopen en het soms moeilijk is op te maken wie nu waarvoor verantwoordelijk was.
    Een apart stuk betreft de rekeningen van Wijnand Ridder van de ontvangsten en uitgaven wegens het beheer van de goederen onder Dodewaard, Eldik, Ochten en het huis Kernhem onder het Ambt van Ede, toebehorende Eduard van Gulick, natuurlijke zoon van hertog Reinoud IV over de jaren 1410-1414, waarin veel gegevens zijn te vinden over de bewoners, landbouwers en vaklieden en hetgeen zij hebben verricht.
    Deze transcriptie is voorzien van een naamregister en verduidelijkende voetnoten.

    Dr. Peter Dirk Spies (Amersfoort, 1955) promoveerde in 2017 aan de Theologische Universiteit te Apeldoorn op de studie: De classis van Tiel 1579-1816. De gereformeerde kerk in de Nederbetuwe in het spanningsveld van politieke machten en maatschappelijke veranderingen. Hij is onder andere werkzaam geweest als hoofd van een afdeling archief, bibliotheek en documentatie, als theoloog binnen de Nederlandse Hervormde Kerk en als jurist in bestuursrechtelijke zaken. Daartoe volgde hij enkele archiefopleidingen en bekwaamde zich in bestuursrecht en paleografie. Hij heeft vele transcripties, artikelen en boeken geschreven, waarvan het laatste boek Dirck Vijgh (1531-1615). Schetsen uit het leven van de ambtman van Nederbetuwe in 2020 verscheen.
  • Productinformatie
    Binding : Paperback
    Distributievorm : Boek (print, druk)
    Formaat : 170mm x 240mm
    Aantal pagina's : 421
    Uitgeverij : Dr. P.D. Spies (druk Pumbo)
    ISBN : 9789464436600
    Datum publicatie : 10-2022
  • Inhoudsopgave
    RAG archief 0001, nummer 2854: Rekeningen uitgebracht door heer Hendrik van Steenbergen, proost van Oudmunster te Utrecht, (overste) rentmeester 1388-1389. Ontvangsten van subalterne rentmeesters en tollenaars, 1388/1389. e. Rekening van Johan van Meerten, rentmeester te Tiel en in de Nederbetuwe, 1388 (fo. 65-70) (pagina 11).

    RAG archief 0001 nummer 709: Acte van kwijting of decharge voor Wolter van IJsendoren als ambtman van de Nederbetuwe van zijn gedane rekeningen voor de Hertog van Gelre, waarbij hij nog ruim 2516 oude schilden van de hertog te goed houdt, de dato 18-06-1388 (pagina 19).

    RAG archief 0001 nummer 710: Acte van de hernieuwde aanstelling van Wolter van IJsendoren als ambtman van Nederbetuwe door hertog Willem van Gulick, de dato 14-11-1388, met een vidimus door de officiaal van het bisdom Utrecht, de dato 30-09-1390 (pagina 19).

    RAG archief 0001 nummer 737: Concepten voor een drietal actes, waarbij hertog Willem van Gulick aan Sander van Redinchaven wegens een vordering van 119 oude schilden recht geeft op de pachten en renten in het kerspel Wamel en tevens die uit een weerd tegen Tiel, voorheen in bezit van Otto van Buren en vervolgens van Arnold van Hoemen, met aanwijzingen voor de ambtlieden Willem van Druten van Maas en Waal en Jan van Meerten van de Nederbetuwe, de dato circa eind 1389 (pagina 22).

    RAG 0001 nummer 679 folio 68v: Open brief van hertog Willem van Gulick, dat Jan van Meerten, ambtman van Nederbetuwe, met zijn onderdanen een dief genaamd Grensken in het Land van Maas en Waal had gevangen en naar Nijmegen gebracht etc., de dato 19-04-1390 (pagina 23).

    RAG archief 0001 nummer 842: Afschrift van de acte van aanstelling van Willem Roever tot ambtman in Tiel, Zandwijk en Nederbetuwe door hertog Willem van Gulick, de dato 31-07-1390 (pagina 23).

    RAG 0001 nummer 679 folio 74: Afschrift van de acte van aanstelling van Willem Roever tot ambtman in Tiel, Zandwijk en Nederbetuwe door hertog Willem van Gulick, de dato 31-07-1390 (pagina 24).

    RAG archief 0001 nummer 679 folio 77-77v: Afschrift van de acte van aanstelling van Herman van Wij tot ambtman in Tiel, Zandwijk en Nederbetuwe door hertog Willem van Gulick, de dato 27-08-1390 (pagina 24).

    RAG archief 0001 nummer 3657: Rekening van ambtman Herman van Wije van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe inclusief het richterambt van Tiel en Zandwijk over de periode 12-06-1391 tot 18-04-1392, met de ontvangsten en uitgaven van de goederen van de voormalige ambtman Wouter van IJzendoorn te Ochten en IJzendoorn. Gesloten te Arnhem op 15-08-1392 (pagina 25).

    RAG archief 0001 nummer 5133: Acte waarbij Griet, weduwe van Wouter van Overrijn, aan heer Jan van Arkel en zijn zoon Willem transporteert al haar roerende en onroerende goederen in Nederbetuwe, de dato 30-08-1400 (pagina 40).

    RAG archief 0001 nummer 3696: Gedeelte van de rekening van Jan van Meerten, ambtman van Zaltbommel, Bommeler- en Tielerwaard, voor wat betreft de ontvangsten en uitgaven als richter van Tiel en Zandwijk van 17-01-1401 tot 02-04-1402 en als tollenaar van de nieuwe tol te Tiel van 26-03-1401 tot 02-04-1402, beide als onderdeel van de ambtsrekening van het Ambt van Nederbetuwe, met uitgaven rakende Nederbetuwe en Tiel betreffende de hulde aan de nieuwe hertog Reinoud IV (pagina 41).

    RAG archief 0001 nummer 4225: Aantekening van door een aantal ambtlieden aan de Hertog van Gelre voor Pinksteren toegezegde gelden, de dato ca. 1407 (pagina 62).

    RAG archief 0001 nummer 3658 Rekening van ambtman Johan van Meerten van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe van 21-04-1407 tot 03-06-1408, met als bijlage de ontvangsten en restanten ten behoeve van de voeding en onderhoud van een gewapende macht te Poederoijen en Vuren. Het richterambt van Tiel en Zandwijk is niet in deze rekening opgenomen, maar volgt apart (pagina 63).
    RAG archief 0001 nummer 3728: Rekening van richter Johan van Zandwijk van de ontvangsten en uitgaven van het richterambt van Tiel en Zandwijk, onderdeel van de voorgaande rekening van ambtman Johan van Meerten van het Ambt van Nederbetuwe, van 21-04-1407 tot 03-06-1408 (pagina 102).

    RAG archief 0001 nummer 3659: Rekening van ambtman Jan van Wije van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe van 24-08-1409 tot 23-08-1410, afgehoord te Hattem op 25-08-1410. Het richterambt van Tiel en Zandwijk is niet in deze rekening opgenomen, maar volgt apart (pagina 108).

    RAG archief 0001 nummer 3729: Rekening van richter Arnt van Drueten van de ontvangsten en uitgaven van het richterambt van Tiel en Zandwijk, als onderdeel van de rekening van ambtman Jan van Wije van het Ambt van Nederbetuwe, van 23-08-1409 tot 13-07-1410 (pagina 120).

    RAG archief 0001 nummer 3660: Rekening van ambtman Willem van Isendoren van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe inclusief het richterambt van Tiel en Zandwijk door Gherit van der Molen, en van Henrick van Meerten van het richterambt van Lienden en de Marsch, over de periode van 01-08-1411 tot 13-07-1412. Afgehoord te Middelaar op 26-09-1412 (pagina 127).

    RAG archief 0001 nummer 3661: Rekening van ambtman Willem van Isendoren van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe inclusief het richterambt van Tiel en Zandwijk door Gherit van der Molen, en van Heijnrick Petersen van het richterambt van Lienden en de Marsch, over de periode van 13-07-1412 tot 13-07-1413. Afgehoord te Lobith in 1413 (pagina 144).

    RAG archief 0001 nummer 3662: Rekening van ambtman Willem van Isendoren van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe inclusief het richterambt van Tiel en Zandwijk door Gherit van der Molen, over de periode van 13-07-1413 tot 13-07-1414. Afgehoord te Lobith op 14-09-1414 (pagina 163).

    RAG archief 0001 nummer 3367: Rekeningen van Wijnand Ridder van de ontvangsten en uitgaven wegens het beheer van de goederen onder Dodewaard, Eldik, Ochten en het huis Kernhem onder het Ambt van Ede, toebehorende Eduard van Gulick, natuurlijke zoon van hertog Reinoud IV over de jaren 1410-1414. Afgehoord te Rosendaal op 06-02-1416 (pagina 174).

    RAG archief 0001 nummer 902: Register van Hollandse, Amersfoortse en Culemborgse klachten tegen Gelderse en Arkelse bestandsschendingen, de anno 1414 (pagina 213).

    RAG archief 0001 nummer 961: Aantekening betreffende de moord op Jan van Ynen te Meteren op last van Jan van Vianen tussen 1414 en 1420 (pagina 219).

    RAG archief 0001 nummer 962: Aantekening van schaden aan Dirk die Rover Dabt, richter te Tiel, Jan van Delen en Hubert Maessen toegebracht vanaf Hollandse en Utrechtse zijde, ca. 1415 (pagina 220).

    RAG archief 0001 nummer 3663: Rekeningen van ambtman Jorden Doijs van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe van 28-10-1415 tot 13-07-1417, met tevens ontvangsten van Lienden en de Marsch. Afgehoord te Lobith op 09-09-1417. Het richterambt van Tiel en Zandwijk is niet in deze rekening opgenomen, maar volgt apart (pagina 220).

    RAG archief 0001 nummer 3730: Rekeningen van richter Dirck die Rover Dabt van de ontvangsten en uitgaven van het richterambt van Tiel en Zandwijk, als onderdeel van de rekening van ambtman Jorden Doijs van het Ambt van Nederbetuwe, van 28-10-1415 tot 13-07-1417. Nadat hij te Tiel op 01-01-1417 was doodgestoken, is de rest van zijn ambtstermijn vervuld door zijn broer Gherijt die Rover Dabt. Afgehoord te Lobith op 09-09-1417 (pagina 237).

    RAG archief 0001 nummer 3664: Rekening van ambtman Jorden Doijs van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe en het richterambt van Tiel en Zandwijk van 13-07-1417 tot 04-04-1418, met tevens ontvangsten van Steven Doijs van Voern als richter van Lienden en van Wouter Hack als richter van de Marsch. Afgehoord te Arnhem op 09-05-1418 (pagina 246).


    RAG archief 0001 nummer 3665: Rekeningen van ambtman Jan van Wije van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe van 02-02-1418 tot 13-07-1420, welke periode voor de eerste 2 maanden samenvalt met die van de vorige ambtman Jorden Doijs. Het richterambt van Tiel en Zandwijk is niet in deze rekening opgenomen, maar volgt apart (pagina 252).

    RAG archief 0001 nummer 3731: Rekeningen van richter Gerit van der Moelen van de ontvangsten en uitgaven van het richterambt van Tiel en Zandwijk, als onderdeel van de rekening van ambtman Jan van Wije van het Ambt van Nederbetuwe, van 03-04-1418 tot 13-07-1420 (pagina 273).

    RAG archief 0001 nummer 3666: Rekening van ambtman Jan van Wije van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe inclusief het richterambt van Tiel en Zandwijk door Arnt van Drueten over de periode van 13-07-1423 tot 13-07-1424. Afgehoord te Lobith op 29-07-1428 (pagina 281).

    RAG archief 0001 nummers 3667-3668: Rekening in tweevoud van ambtman Jan van Wije van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe inclusief het richterambt van Tiel en Zandwijk over de periode van 13-07-1424 tot 13-12-1424 (pagina 292).

    RAG archief 0001 nummers 3669-3670: Rekening van ambtman Jan van den Steenhuijs van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe van 28-12-1424 tot 10-10-1425 (met bijlage), tevens van het richterambt van Tiel en Zandwijk door Arnt van Drueten over de periode van 07-01-1425 tot 18-10-1425 en over dezelfde periode door ambtman Gosen van Rossem.
    Afgehoord te Tiel op 28-11-1425 (pagina 298).

    RAG archief 0001 nummer 3671: Rekeningen van ambtman Henric die Zwart van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe van 21-10-1425 tot 13-07-1426, van het richterambt van Tiel en Zandwijk door Aernt Kock over dezelfde periode van, en een van ambtman Gosen van Rossem van 10-10-1425 tot 13-07-1426. Afgehoord te Arnhem op 01-08-1426 (pagina 312).

    RAG archief 0001 nummer 3672: Rekening van ambtman Henric die Zwart van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe van 13-07-1426 tot 31-03-1427. Afgehoord te Arnhem op 03-04-1430. Het richterambt van Tiel en Zandwijk is niet in deze rekening opgenomen, maar volgt hierna (pagina 324).

    RAG archief 0001 nummer 3673: Rekeningen van ambtman Gosen van Rossem en zijn zoon en opvolger Jan van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe, primair van 13-07-1426 tot 13-07-1428, ten tijde toen Henric die Zwart en Jan van Oijwijk als ambtmannen waren aangesteld (zie het vorige en volgende stuk), met de ontvangsten en uitgaven van Johan van Rossem als ambtman van 25-04-1429 tot 02-04-1430. Afgehoord te Nijmegen op 05-04-1430. Met enkele aantekeningen van het richterambt van Tiel en Zandwijk, dat Roeloff Duppen waarnam voor Aernt de Kock, maar die zelf ook een aparte rekening heeft ingediend toen hij als richter werd aangesteld, zoals hierna volgt (pagina 330).

    RAG archief 0001 nummer 3674: Rekening van ambtman Jan van Oijwijck van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe van 14-03-1427 tot 24-04-1429. Afgehoord te Arnhem op 03-04-1430. Het richterambt van Tiel en Zandwijk is niet in deze rekening opgenomen, maar volgt hierna (pagina 356).

    RAG archief 0001 nummer 3732: Rekeningen van richter Roeloff Duppen van de ontvangsten en uitgaven van het richterambt van Tiel en Zandwijk, als onderdeel van de rekeningen van de ambtmannen Jan van Oijwijck en Jan van Rossem van het Ambt van Nederbetuwe van 11-04-1428 tot 03-01-1429 en van 03-01-1429 tot 02-04-1430. Afgehoord te Nijmegen op 05-04-1430 (pagina 373).

    RAG archief 0001 nummers 3675-3676: Rekening in tweevoud van ambtman Jan van Rossem van de ontvangsten en uitgaven van het Ambt van Nederbetuwe van 09-04-1430 tot 25-07-1430, inclusief van het richterambt van Tiel en Zandwijk. Afgehoord te Arnhem op 31-07-1430 (pagina 382).

    Naamregister (pagina 386).
  • Reviews (0 uit 0 reviews)

€ 20,00

niet beschikbaar

niet beschikbaar

3-5 werkdagen
Veilig betalen Logo
14 dagen bedenktermijn
Delen 

Fragment

Dit zijn de eerste acht bladzijden van het boek:

RAG archief 0001, nummer 2854: Rekeningen uitgebracht door heer Hendrik van Steenbergen, proost van Oudmunster te Utrecht, (overste) rentmeester 1388-1389. Ontvangsten van subalterne rentmeesters en tollenaars, 1388/1389. e. Rekening van Johan van Meerten, rentmeester te Tiel en in de Nederbetuwe, 1388 (fo. 65-70).

Liber reddituum anni secundi, scilicet LXXXVIIIvi et extraordinarum receptionum .
Sluijterampt eijndende XIIICXCIX, dat dicere 1389.

[...]

(folio 65)
Nederbetu.

Dit sijn die renthen geboirt tot Tijell ende in Nederbetu, bij Johan van Meerten in den jair van acht ende tachtentich vurscreven.

Primo van der stat van Tijell up Onser Vrouwendach Purificatio VI aude groten, maken XXXII scillingen.

#Restant#
Item van eenre teende ende XI mergen lants gelegen tusschen Lijenden ende Rijenen in der Marssch ende van enen weert beneden Verhusen, heijt Costverlaren, bij Elijs van Beijnhem gepacht, te betalen up Sente Petersdach ad Cathedram XXV antiqua scuta , den scilt gerekent voir XL placken, maickt LXXI libra VIII scillingen IX deutken.

#Restant#
Item van der gemeijnt tijende tot Meerten bij Claes Cesar XX placken, valet XXIX scillingen.

Item dieselve Claes van den veerstat tot Rijswijck tot jaren gepacht na ijngehalt sinre brieve XLVIII libra VIII placken voir I libra, valet XXVII libra VIII scillingen IX deutken.

Summa van den renthen in Nederbetuwe XXIX libra IX deutken.

(folio 66)

Dit is restant in Tijell ende ijn Nederbetu.

Primo enen weert gelegen achter den Damdijck tot Tijel te ijaren verpacht na ijngehalt sijnre brieve bij Claes van Zandwijck IIII aude schilden.
Item twee weerde gelegen baven den tolhuijs te Tijel heefft Jan van Meerthen gepacht in den jair van LXXXVIII na Onser Vrouwendach Assumptio ende sal dairaff talen alle jair up Sente Petersdach ad Cathedram V aude scilden als he gheen tolner dair mere en is, want he die weerde hefft die wile he tolner is.

Item die visscherie van Tijell upwert in den Wail hoirt up dat tolhuijs tot Dodenweerd.

Item is erffnijss gecofft tot Tijell gelegen voir den tolhuijs in der stat vursceven, dat een deel plach te hoiren in dat gasthuijs, dair mijn here tijnss uijt tailt.

Item is noch mere erffs gecocht, gelegen voir den tolhuijs in der stat vurscreven, dat Kijrstens van Rijsswijck was ende een deel ander luden.

Item Ketelboedersweert gelegen tot Lijenden is ledich worden bij doden mijnre Vrouwen van Bloijs ende was voir Eijmeric verseet mit anderen gueden, des sich onderwijnden die basterde van Lijenden.

Item een tijendken gelegen tot Ameronghen, dat oick versett was voir Eijmerich, des sich onderwijnden die van Sente Peter t' Utrecht.

Item is oic ledich gewoirden tot Lijenden Klinckhamersweert ende was oick versett voir Eijmerich.

#Des sijn leenbrieve nijet in en halden #
Item is gevallen enen weert in den stroem tot Rijswijck, des sich die Here van Abcoude onderwijnt ende die verpacht is des jairs voir XX auden schilden.

Item noch tot Rijswijck enen weert gevallen bijnnen VIII jaren ende is gelant an die Gelressche side, des onderwijnd hem die Here van Abcoude.

(folio 66v)

Item tot Elsth opten Rijn dat westat is verpacht erffelijck in den jair van LXIX up Sente Martensdach , Herberen van IJsendaren voir XV libra des jairs te betalen op Meijdach.

Item tot Uchten een weert de Willem van IJsendaren gepacht heefft voir XXXIII aude schilden.

Item tho Dodenweerde enen weert des sich Herberen van IJsendaren onderwijndt, die mijnen Here van Gelre thoebehoirt, ende is verpacht Albert ende Jan van IJngen voir XC aude schilden up Sente Petersdach ad Cathedram te betalen.

Item is verpacht denselven Albert ende Jan den hoff tot Upperden voir XXX aude schilden up Sente Petersdage ad Cathedram, des sich Herberen van IJsendaren oick onderwijnt van des Heren wegen van Brederaijde.

Item tot Hijen die Schaepwaer hefft her Johan van Hattem gepacht VI jair langk angaende in den jair van LXXXIII up Alreheiligenmisse voir II aude schilden.

Item enen weert baven Redinchem den her Arnt van der Lawijck gepacht hadde teghen mijnre Vrouwen van Bloijs ende ledich wart doe sij starff, die men verpachten solden ende plach te gelden XL libra X scillingen, des sich nu onderweijnt Robbert van Dodenwerde.

(folio 67)

Dit sijn mijns lieven heren renten van Gelren tot Tiel ende in Nederbetuwe dair ander lude in sitten ende die lene die men van minen heer helt aldair.

Primo die alde toll tot Tiel mit sijnen renten is versat veil jaren herwert den jonker van Moerse sonder affslach.

Item is een groet weert gelegen in den Tielschen gerecht in den stroem gevallen, die Ott van Buren lange tijt an hem getrect heeft ende dair voil dedings om geweest is voir minen here ende sijnen raiden, die Ott vurscreven nu vercocht heeft heren Arnt van Hoemen bijnnen corten jairen.

Item tot Hoesden die lanttoll heeft heer Jan van Hattem tot sijnen live mit sijnen toebehoren.

Item dat veerstat aldair plach te hoiren mijnen Heer van Gelre ende gelt des jairs omtrijnt XXX alde schilde, dat boirt nu her Arnt van der Lawijck.

Item tot Hoesden leegt een tienken aver dat water ende pleeght des jairs te gelden omtrijntt XXXIII libra, dat hoert mijnen Here van Gelre toe, dat helt te leen van mijnen Heren van Gelre, Moniken van Meerthen.

Item in den kirspel van Lienden leeght een weert, heeft Vleminck tot oren leen van mijnen Heer van Gelre, als men seeght.

Item leeght dair een gemeent ende heit van Brijnck mit eenre hofstat ende seggen somige lude dat mijnen Heer van Gelre toebehoert.

Item leeght daer een weert des sich plach onderwijnden her Hubert van Lienden mit enen deil lands dat dairtoe hoirt, des sich nu onderwijnt die Heer van Culenborgh.

Item tot Meerten ende Omeren leeght een hoeve lands geheijten opten Eijnge ende op Hoemot, die helt Gijsbert van der Weijden tot enen leen van mijnen Heer van Gelre.

Item aldair I hofstat mit V mergen lands dairbij gelegen, helt Giesbert van Asschengaet van mijnen heer te leen.

(folio 67v)

Item is dair een leenguit, dat helt Derich van Asschengaet.

Item is dair noch I leenguet, dat helt Wijnant Johan Gerijtssoen.

Item is dair noch een leenguet, helt jonge heer Derich van Lienden.

Item is noch dair een leenguet van VI mergen lands ende heit die Hair, dat helt te leen Jan van Driest van mijnen here.

Item tot Rijswijc in den jair onss Heren dusent driehondert een ende veertich heeff die Heer van Abcoude ontfangen tot enen leen van mijnen Heer van Gelre dat Huijs te Duijrsteden ende dit stat van Wijck mit horen toebehoiren tot Zutfensschen leen.

Item een weert gelegen in den Rijn baven Wijck geheiten Roitweert.

Item enen wert gelegen boven Ravenswade in den Rijn, hieraff is he schuldich mijnen heer te dienen nae ingehalt sijnre brieff, die hij dairaff heeft.

Item tot Dodenweerde is een weert gelegen, die Helmich van Welij plach te pachten, den heeft hertoge Eedwart, den God genedich sij, gegeven Gerit van Steenbergen in den jair onss Heren MCCCLXVI des vrijdages na Onss Heren Hemelvaertsdach.

Item in den kijrspel van Hijen leeght enen kamp lands, helt V mergen landts. Item III mergen op den Eijnde gelegen, die helt Sander van Wese tot Zutphenschen leen van mijnen here.

Item in den kirspel van Welij leggen XV mergen lands op Wijlrevelt ende XX mergen lands aldair, die heten die Kamp, dair bijnnen dit lant helt Johan van Welij tot Zutphenschen leen van mijnen lieven genedigen Here van Gelre.

Item tot Ravenswade is een gemeijnt gelegen omtrijnt L mergen lands, die mijnen here toehoeren. Die was den Here van Buren bevalen te seijen, dair hij noch ommetrijnt an heeft van jaren dair hij brieff aff heefft als men seeght, ende die tijende dairaff heeft mijn Vrouwe van Guijlick.

Item die teendken van den Middelweert ommetrijnt V mergen lands hoirt mijnen heren.

(folio 68)

Item tot Droempt die nije rade tijende ende oijc alsulke tienden als mijn Heer van Gelre dair plach te hebben, waren versat den Duijsthen heren van Tiel, die heeft Walraven van Benthem geloijst mit wille mijns heren, die mach mijn heer weder loesen als he wil.

Item tot Tiel van den Damdijck ende van den huijsen die op den Dampdijk plagen te staen, plach mijn heer te hebben op Onser Vrouwendach Purificatio XXXV libra.

Item van assisen tot Tiel.

Item tot Zandwijck van enen stuck eerffs dat plach te wesen Hubert Goitkijnt VIII libra Petri .

Item van enen stuck eerfs dat plach te wesen Henrich Soemer XX scillingen.

Item bijnnen Tiel in den jairmarct van den gewant tot Sente Jacobsmisse VI libra X scillingen.

Item in die jairmarckt van den peerden ende quijcktoll.

Item aldair van dien namarckt.

Item opp Sente Victoersdach in die jairmarct van der veertoll.

Item op denselven dach van gewanthuijse VI libra X scilingen.

Item dat veerstat van Tiel tot Wamel dat helt te leen van mijnen lieven genedigen Heer van Gelre, Tengnagel Rosmont als he seeght.

Tijnse in de Nederbetuwe.

Dit sijn die tijnse die men schuldich is to Dodenwerde opp Sente Mertijnsmisse ende dese tijnse pleecht men te winnen mit suppelen tijnse.

Dodenweerde.

Primo van Jan Giers guede XX deutken, Deeuken van Eeke.

Item van Claes Belensoens hofstede II scillingen, Evert van Deest.

Item uijt Pelkens hofstede II scillingen, Mett uijtten Woerde.

(folio 68v)

Item uijt een stuck lands gelegen butendijx tot Dodenweerde XIIII deutken, Heman Pansier Derixsoen.

Item uijt eenre hofstede die Beatrijs Ludolfs was II scillingen, nu Gelis van Ewijck.

Item uijt XXV mergen lands VII scillingen IIII deutken, vrouwe Yrmgirt vaen Haefften tot Dodenweerde allanges der stegen.

Item Pelem hoffstede ende II mergen lands die dairtoe hoiren X botdreger, Arnt die Kemp.

Item uijt Alit Voskens hofstede II scillingen, Derich van Herwen, nu Ott van der Masen.

Item uijt Pannekoex hofstede X botdreger, Henrich Bor, nu Kerstken van Dodenweerde.

Item uijt Maes Henricx hofstede II scillingen, Dericx van Haefts wade, I scilling nu Herman Pansier.

Item uijt Rutger Hugensoens hofstede XXI deutken, Gerit de Wilde.

Item uijt hofstede Henrich Johanssoen II scillingen X deutken, nu Jan Bouman.

Item uijt den voerstede tot Dodenweerde, Henrick van Gent XX groten.

Item uijt IIII mergen lands geleden tot Dodenweerde in den Broick III scillingen, Reijnar van Malburch.

Item Henneken Bont uijt sijnre hofstat XII deutken, nu Rutger de Kemp.

Item IIIII hont lands die Henneken Bonten waren II deutken, Aelbert des costerssoen van Dodenweerde.

Item uijt IIII mergen lands in Dodenweerderbroick XVI deutken, Maes van Welij Maessoen.

Tot Hoesden.

Item uijt der halver hofstede alreneest heren Steven XVIII hoenre, Jan van Merten Elbertssoen.

Item die Heren van Sente Johan II hoenre XIII deutken.

(folio 69)

Item Nelle Udelendochter XVIII hoinre.

Item Herman die snijder van pacht VII botdreger.

Item her Steven van Lijenden XVIII deutken.

Item Aelbert van Hijen XXV hoinre.

Item Gerit die Monick V hoinre.

Item Reijner Thoen XX deutken.

Item Jan die Ridder VIII deutken.

Item Liesbet van Dolre uijt hoerre hoffstede VIII scillingen.

Item Kirstiaen stede II groten, her de Wijssoen.

Item uijt III ackeren lants, dair Herman die snijder up sit II hoenre, Arnt van Eijmeren.

Item een plexken landts ommetrijnt XXV roeden hefft Gadert Reijnerssoin, dair sal he aff talen.

Tot Welij up Sente Walburgisdach .

Item Sander van Welij VI scillingen VIII deutken.

Item van des Ruterscamp X botdreger, Sander van Welij.

Item Jan van Welij VI scillingen VI deutken.

Item Beli Geritsdochter van Hijen XX deutken.

Item Gerit van Wamel VI scillingen VIII deutken.

Item Voncke van Ewijck IIII scillingen.

Item Woutersdochter van Dairnich V scillingen.

Item Gerit van Wamel I Hollantsche [pont].

Item Willem van Haren, nu Sander van Weli IIII deutken.

Item Steven van Gent, nu Jan Dous X botdreger.

Item Lenken Elbertssoin ende Tengnagel V bordreger.

Item Henrich die Grote XX deutken.

Dit sijn die tijnsse tot IJngen upp Sente Martensdach .

Primo Jan Hubertssoin uijt enen erve heijt in den Uplage XII hoenre II scillingen.

(folio 69v)

Item die Heren van Sente Johan tot IJngen uijt eenre hoefstat gelegen over den Poel II scillingen IIII hoenre.

Item Roderich van Gerit Ham uijt eenre hofstede gelegen bi den kirckhoff, nu brueder Ott Gruenwalt van IJngen XII deutken.

Item Willem Geerburgensoin, nu Johan die Griper uijt eenre hofstat over den Poel VI deutken.

Item Elijas Botterman, nu Roloffs kinder van der Eme uijt enen acker landts gelegen ijn 't Voirbrocht IIII deutken II hoenre.

Item Sophie Wine, nu Aelberts Maessoin ende Aelbert Spaen uijt eenre hofstat leeght over den Poel III hoenre.

Item Derich Mettensoin, nu Gijsbert Kreijt uijt enen ackerken geheijten 't Goerken VI deutken.

Item Gerijt Crouwel uijt XII mergen lants gelegen voir den Bollick II scillingen, des gilt Gerijt Trant XII deutken ende Claes Leuwe XII deutken.
----------



RAG archief 0001 nummer 709: Acte van kwijting of decharge voor Wolter van IJsendoren als ambtman van de Nederbetuwe van zijn gedane rekeningen voor de Hertog van Gelre, waarbij hij nog ruim 2516 oude schilden van de hertog te goed houdt, de dato 18-06-1388.

IJsendaren.

Een bewisijnge ende reijkenscap heer Wolters van IJsendaren
van den Ampt van Tiel ende Nederbetuwe.

Wij Willem van Gulich bi der genaden Goids Hertoge van Gelre ende Greve van Zutphen doin kont ende bekennen, dat her Wolter van IJsendaren ridder ons voir onsen raide guede bescheidelike bewisinge ende rekeninge gedain heeft van den Ampte van Tijel ende Nederbetouwe mit allen sijnen toebehoeren van allen voirgheledenen tiden thent des vrijdages na den sonnendach Oculi in der Vasten neest gheleden, alsoe dat ons des wail ghenuecht ende wij hem ende allen denghenen, die dat Ampt voirscreven mit hem bewairt hebben des bedancken. Ende bekennen dat wij hem van der voirscreven rekeningen schuldich bliven van gherechter schout twedusent vijfhondert sestien guede alde schilde ende vijftien placken. Beheltlich hem ende sijnen erven alsulker brieve als he op dat voirscreven Ampte van onsen selighen voirvaderen ende van ons heeft, die ijn hoerre alingher macht te bliven, sonder argelist. In orkonde des soe hebben wij onsen seghel bij onser rechter wetentheijt an desen brief doin hanghen. Gegeven in 't jair ons Heren dusent driehondert acht ende tachtentich des donredages na Sente Vijtsdach.

Signatum iussu domini ducis per Wilhem de IJsendaren, praesentibus de consilio dominis Henrico domino de Gemen et Gerardo domino de Werdenbergh.
---------- ×
SERVICE
Contact
 
Vragen