Wij werken op volle kracht, er is geen vertraging in productie en levering door het Coronavirus. Meer informatie via deze link.

€ 89,95

ePUB ebook

niet beschikbaar

PDF ebook

niet beschikbaar

De huid-darm connectie

The skin-gut axis

Marcelline Goyen • Boek • paperback

  • Samenvatting
    Marcelline Goyen heeft ruim 20 jaar werkervaring als huidtherapeut. Vanuit de zoektocht naar het hoe en waarom van huidproblemen stuitte ze, achteraf gezien heel logisch, op de rol van de darmen. Na een opleiding tot darmtherapeute kon ze beide werkvelden combineren en op deze manier vanuit nieuwe inzichten werken met mensen met uiteenlopende huidproblemen. In dit relatief nieuwe vakgebied bleek de weg langs research nodig om zo een onderbouwing te kunnen bieden voor huidbehandelingen vanuit de huid-darm visie. Naast verschillende praktijktrajecten waarin ze mensen met onder andere eczeem succesvol behandelde, werkte ze ruim 6 jaar aan de research voor dit boek. Geen eindstation, aldus de auteur, maar een wegwijzer voor eenieder die meer inzicht en wetenschappelijke onderbouwing zoekt in 'de huid-darm connectie'.


    'Het boek 'De huid-darm connectie ofwel the skin-gut axis' door Marcelline Goyen is letterlijk een lijvig werk geworden. Niet alleen vanwege het grote aantal bladzijden. En ook niet alleen vanwege het grote aantal wetenschappelijke publicaties dat is gebruikt om de tekst te verantwoorden. Het is ook 'lijvig' omdat het gaat over het menselijk lichaam. Zeer uitgebreid en met gretigheid beschrijft Goyen hoe het oppervlak van het menselijk lichaam is toegerust om te interacteren met haar omgeving. Ze maakt deze interactie ook begrijpelijk en logisch. En het is natuurlijk ook (bio-)logisch dat er meer overeenkomsten dan verschillen zijn tussen twee zeer grote oppervlakken van interactie met de omgeving:de huid en de darm. Dit werk zal bij menig lezer tot nieuwe inzichten leiden en voor menig andere lezer een permanet naslagwerk zijn.
    Ron Legerstee, RN, MSc
  • Productinformatie
    Binding : Paperback
    Distributievorm : Boek (print, druk)
    Formaat : 170mm x 240mm
    Aantal pagina's : 632
    Uitgeverij : Studio Saffier, Amersfoort
    ISBN : 9789463456210
    Datum publicatie : 04-2019
  • Inhoudsopgave
    Inhoud
    Voorwoord 5
    Dankwoord 7
    Afkortingen gebruikt in het boek 14
    Vertalingen vanuit het Engels 16
    Inleiding 17
    1. De huid, functies en opbouw 19
    De functies van de huid 20
    De opbouw van de huid 22
    2. Tight junctions in de huidbarrière 38
    Samenvatting van de huidbarrière functies 47
    3. Parameters van de huid 48
    Hydratatie in het stratum corneum (SC) 48
    Natural Moisturizing Factor (NMF) 55
    Trans Epidermaal Waterverlies (TEWL) 56
    Epidermaal calcium release (ECR) 58
    Vitamine D 61
    Lichaamstemperatuur 65
    Zweet 65
    Sebum en de sebogenese 73
    De zuurmantel en de huid pH 118
    4. De huidontwikkeling vanaf geboorte 119
    Vernix caseosa 120
    Meconium 121
    Postnatale ontwikkeling van de huid 122
    5. Het humane microbioom 126
    De humane microbiota als ‘extern orgaan’ 128
    Terminologie microbioom 128
    Het humane viroom 129
    Human Microbiome Project (HMP) 130
    Gut-Brain Axis ofwel de darm-hersenen connectie 130
    Skin-Gut Axis ofwel de huid-darm connectie 131
    6. De ontwikkeling van het humane microbioom 133
    Geografische invloeden bij ontwikkeling microbioom 134
    Ontwikkeling neonataal microbioom 134
    De diverse humane microbiomen 143
    7. Het darmmicrobioom 151
    De samenstelling van de darmmicrobiota 151
    De invloed van voeding op het darmmicrobioom 152
    De functie van het darmmicrobioom 152
    8. Het huidmicrobioom 154
    De functie van de huidmicrobiota 155
    De samenstelling van de huidmicrobiota 157
    De huidmicrobiota: dominante fyla 158
    De huidmicrobiota: dominante bacteriën 159
    De residente huidmicrobiota 160
    Opportunistisch: van gezond resident naar pathogeen 176
    De transiënte huidmicrobiota 176
    De fungi op de huid 180
    Parasieten 201
    Virussen 217
    9. Huidmicrobiota en fysieke en genetische variaties 224
    Huidmicrobiota en keratinocyten 224
    Huidmicrobiota verschillen 224
    De huidmicrobiota en omgevingsfactoren 231
    10. Microbiota en het immuunsysteem 237
    Communicatie tussen microbiota 239
    Microbiële interacties met elkaar en het immuunsysteem 240
    Microbiotia en bescherming tegen astma en huidallergie 241
    Hygiëne en de huidmicrobiota: nuttig of schadelijk? 242
    11. Microbiota huid en darm en rol in ziekte en gezondheid 245
    To be or not to be pathogen? 251
    Microbiota dysbiose en de impact bij diverse aandoeningen 251
    12. Voedingsbronnen voor en door microbiota 262
    “Restaurant”-hypothese bij ontwikkeling microbioom neonaat 263
    Veganist – vegetariër – omnivoor in relatie tot het microbioom. 265
    Voedingsbronnen voor de huidmicrobiota 265
    Voedingsbronnen voor de darmmicrobiota 266
    Prebiotica & probiotica 272
    Prebiotica en probiotica voor de huid 275
    Het darmmicrobioom en antibiotica invloed 278
    Je bent wat je eet: 281
    13. De pH ofwel zuurgraad 282
    Definitie pH 282
    De pH in en op het lichaam 285
    14. De zuurmantel van de huid 289
    De zuurmantel:samenstelling 291
    De functie van de zuurmantel 294
    Een verstoorde zuurmantel: oorzaken en gevolgen 294
    De pH mechanismen in de huid 295
    De SC enzymen 298
    NHE1 Na+/H+ antiporter 299
    De term ‘pH huid neutraal’ 300
    De pH buffercapaciteit van de huid 304
    De pH meting van de huid 305
    De huid pH verschillen 309
    De huid pH en de huidmicrobiota 320
    De huid pH verandering en consequenties 335
    Huidverzorging 369
    15. Het immuunsysteem 375
    Het aangeboren en verworven immuunsysteem 375
    Virulentiefactoren 376
    Biofilm 379
    Bacteriofagen 380
    MIS (Mucosaal Immuun Systeem) 382
    Immuundeficiëntie stoornissen en risico op infecties 388
    16. Het immuunsysteem in de huid 390
    Cellen betrokken bij het huid immuunsysteem 392
    Sebumklieren en het immuunsysteem 401
    Glycanen en cel communicatie 401
    Receptoren 402
    Signaalstoffen 410
    Ontstekingsregelaar NF-kB 431
    Enzymen 432
    Invloeden op enzymen 448
    AMPs ofwel antimicrobiële peptiden 452
    S100 eiwitten 471
    17. Het immuunsysteem van de darmen 476
    Mucosablok ofwel mucosa barrière 478
    Communicatie in het Mucosablok 482
    Inflammaties en het darm immuunsysteem 485
    Zonuline en inflammatoire darmaandoeningen 487
    18. Immuunreacties bij voedselallergie 490
    Voedselallergie in relatie tot de huid 490
    Voedselallergie en huidmicrobiota 491
    Voedselallergie en darmmicrobiota 491
    Voedselallergie en tekorten 493
    19. Stressfactoren in het immuunsysteem 495
    UV-straling 495
    Vrije radicalen 502
    ROS en oxidatieve stress 502
    Oxidatieve stress respons 508
    NO stikstofmonoxide in de huidbarrière 508
    NO-synthasen NOS 514
    ROS en NO biomarkers 515
    Huidbeschadiging en wondgenezing 516
    20. Antioxidatieve afweer 521
    SPRR ofwel “small-proline rich region” proteïnen 521
    Co-enzym Q10 521
    Liponzuur (LA) 522
    Alpha-liponzuur ofwel thioctinezuur 522
    Flavonoïden 522
    Astaxanthine (ASX) 523
    Superoxidase dismutase (SOD) 524
    Glutathion 526
    Cysteïne 526
    Antioxidatieve vitaminen 527
    Wondgenezing, voeding en nutriënten 533
    Zonbescherming in voeding en op de huid 534
    Therapie bij ROS en RNS 536
    21. Uitdagingen en mogelijkheden bij behandeling van huidziekten 537
    22. INDEX: 541
    23. Literatuurlijst 601
  • Reviews (0 uit 0 reviews)

€ 89,95

niet beschikbaar

niet beschikbaar

3-5 werkdagen
Veilig betalen Logo
14 dagen bedenktermijn
Delen 

Fragment

Inleiding
“Een gezonde huid komt van buiten en van binnenuit”.

Hoe ontstaan huidaandoeningen nou eigenlijk en wat zijn factoren die het kunnen veroorzaken of kunnen verergeren? Gedurende mijn werk als huidtherapeut groeide mijn belangstelling voor deze ‘hoe en waarom’ vragen en raakte ik steeds meer geïnteresseerd in de verhalen achter een huidprobleem. Tijdens de anamnese vertelden cliënten al het nodige en naarmate ik meer vroeg, zag ik zelf ook meer overeenkomsten. Zo kwam bij eczeem het thema allergie op diverse manieren naar voren (o.a. astma, hooikoorts, voedselallergie) en ook spijsverteringsproblemen (voedselallergie, prikkelbare darm, obstipatie of diarree etc). Bij mensen met acne hoorde ik eerder al verhalen over spijsverteringsproblemen maar ook hooikoorts, zonneallergie, eczeem, en/of een voedingspatroon rijk aan melk en/of suikers. De link met de darmen had ik in die begintijd nog niet direct gelegd. Het bleek namelijk dat veel mensen zelf niet dachten dat darmklachten wellicht iets met hun huid te maken zouden kunnen hebben, waardoor dergelijke klachten ook niet door henzelf ter sprake werd gebracht. Totdat ik me permitteerde om ook daar gerichtere vragen over te stellen zoals over de stoelgang (obstipatie of juist heel vaak), soort ontlasting (grootte, hard, diarree), winden (knallers, geur) etc. De antwoorden werden soms in geuren en kleuren, soms met enige schaamte of juist gelach met mij gedeeld.
Dankzij mijn opleiding darmtherapie (2009) ging een bijzondere microbiële en immunologische wereld voor mij open, ook al ging het destijds nog weinig over de huid. Daarom besloot ik de ‘huid-darm connectie’ zelf verder te gaan onderzoeken. In 2011 deed ik een vergelijkend onderzoek onder 19 van mijn acnepatiënten. De uitslagen van hun ontlastingonderzoeken lieten opvallende overeenkomsten in hun darmdysbiose zien, zoals een 100% aanwezigheid van de virulentiefactor katalase en een toename van de gist Candida albicans. Mijn ‘gut feeling’ zei me ook nu weer dat ik door moest gaan met onderzoek naar de huid-darm connectie. Geen makkelijke zoektocht, want ‘hoe meer je weet, hoe meer je weet dat je niet weet’. Tijdens mijn literatuurstudie zag ik al vrij snel een paar belangrijke verbindingen tussen de huid en de darmen die elkaar ook continu beïnvloeden: 1) de huid-parameters: zoals de zuurgraad pH van de huid en de sebogenese ofwel de geboorte van sebum, 2) het immuunsysteem inclusief het MIS, en last but not least: 3) het humane microbioom op de huid en in het lichaam (o.a. in de darmen). De zoektocht is met dit boek wat mij betreft nog lang niet ten einde. Het boek is voor mij eerder een begin en hulpbron naar hopelijk nog meer inzichten over de huid-darm connectie. En hopelijk zullen velen mij daarin volgen, al dan niet met behulp van dit boek.

Dit boek is vooral geschreven voor huidtherapeuten, dermatologen en andere medici, paramedici en overige (huid-) specialisten die zich bezighouden met de huid of geïnteresseerd zijn in de huid en darmen.
De opbouw van het boek bestaat uit een verdiepend onderzoek naar de cellen, mechanismen en functies van de huid en de darmen, die eveneens in contact staan met onze huid- en darmmicrobiota en het immuunsysteem. De rode draden door het hele verhaal zijn daarbij de zuurgraad (pH) van de huid, sebum (talg), het immuunsysteem en de interactie met ons microbioom en pathogene microbiota. In feite blijkt de ‘huid-darm connectie’ vaak duidelijk zichtbaar en aantoonbaar, en even zo vaak vaag en subtiel als de tentakels van dendritische cellen en zenuwcellen.

Hopelijk draagt dit boek bij aan een nieuwe manier van denken over huid-aandoeningen en het bedenken van behandelplannen die niet beperkt blijven tot symptoombestrijding, maar zich ook gaan richten op het herstellen van de dysbalans van het microbioom van de huid en de darmen. Want juist dankzij darmtherapie in combinatie met pre- en probiotica, dieet en lifestyle aanpassingen heb ik in mijn praktijk bijzondere resultaten gezien bij de behandeling van huidaandoeningen zoals ernstig eczeem en acne. Deze resultaten en vooral ook de daardoor blije en dankbare mensen hebben mij gedreven tot het schrijven van dit boek.

Ik wens U, de lezer, een mooie reis in de boeiende wereld van de huid-darm connectie.

Marcelline Goyen, huidtherapeut BHS


1. De huid, functies en opbouw
Het menselijk lichaam is prachtig systeem van samenwerkende organen en systemen zoals het zenuwstelsel, bloedvaten, slijmvliezen, klieren, het lymfestelsel, hormoon-stelsel, het darmstelsel, longen en de huid. Wanneer het ene systeem problemen heeft, zal dit uiteindelijk ook andere systemen en organen negatief kunnen gaan beïnvloeden. Hierdoor kunnen tal van klachten ontstaan zoals vermoeidheid, pijn, darmproblemen, hoofdpijn, emotionele dysbalans en depressies. Dit kan ook direct en indirect gevolgen hebben voor de kwaliteit van de huid. Zo kan een zieke lever en galblaas/galwegen leiden tot geelzucht, ofwel het geel worden van de huid en/of het oogwit [mlds.nl, 2018]. Een verstoring ofwel dysbiose in de darmmicrobiota kan ontstekingen op de huid geven zoals bij acne, en een glutenintolerantie kan zorgen voor keratosis pilaris, dermatitis herpetiformis en zelfs eczeem.

De huid is het visueel meest opvallende orgaan van het menselijk lichaam. Het is qua oppervlak (1,5 – 2 m2) en gewicht tevens het grootste orgaan van ons lichaam. Of dit orgaan werkelijk ‘slechts’ 2 m2 groot is, valt te bezien. Wanneer het oppervlak van folliculair en interfolliculair epitheliaal oppervlak van de huid wordt berekend, wordt dit oppervlak ineens vele malen groter. Uitgaande van een gemiddelde haar-follikeldiepte van ± 3 mm met een diameter van ± 0,5 mm, en een gemiddelde van 5 x 106 follikels per menselijk lichaam, dan komt men al gauw op zo’n 24 m2 aan huid-oppervlak. Wanneer daarbij ook nog de oppervlakten van andere aanhangsel-structuren zoals zweet- en talgklieren worden meegenomen, dan komt dit oppervlak zelfs op zo’n 30 m2. Meer dan 10 keer zo groot als nu wordt gedacht [Gallo, 2017].

De huid zorgt voor de afscheiding tussen de buitenwereld en de inwendige organen. Wanneer de huid niet in orde is, kan dat vaak door anderen gezien worden, zoals huidschilfers bij seborrhoïsch eczeem, ontstekingen en littekens bij acne, erytheem en crustae bij eczeem, hyperpigmentatie en/of verdikte huid bij een door een zon beschadigde huid, rimpels bij huidveroudering door de zon en/of door de leeftijd, carcinomen en hypertrofische of keloïd littekens. Wanneer iemand zich niet zo goed voelt wordt al snel de uitdrukking: ”niet lekker in je vel zitten” gebruikt en dat zegt meestal niet eens direct iets over de huid zelf, maar wel over hoe men zich voelt en soms ook letterlijk over de huidconditie zelf.

Wanneer we ‘dieper’ gaan kijken naar de mechanismen van de huid, dan blijkt dat parameters van de huid continu met elkaar samenwerken en elkaar beïnvloeden. Zo zijn veel van deze parameters ook afhankelijk van de zuurgraad van de huid ofwel huid pH. Afwijkingen van deze huid pH kunnen verstrekkende gevolgen hebben voor de kwaliteit van de huid, de huidbarrière en zelfs ook voor het huidmicrobioom. Voorafgaand aan de reis door de huid en de darmen zullen eerst de huidlagen en huidfuncties beschreven worden.
De functies van de huid
De huid functioneert als een beschermende barrière tussen het milieu exterieur ofwel de buitenwereld en het milieu interieur ofwel de interne organen. De huid is daarmee een complex systeem van samenwerkende barrières bestaande uit het stratum corneum (SC), tight junction-eiwitten, het huidmicrobioom, de chemische barrière en de immunologische barrière. Deze barrières werken allen niet separaat, maar beïnvloeden elkaar onder invloed van externe manipulatie, huidaandoeningen of interne communicatie. De barrièrefunctie van de huid is uitermate belangrijk om het milieu interieur te behouden, zodat ook ionen en vocht het lichaam niet ongecontroleerd kunnen verlaten [Bäsler, 2016].

De gezondheid en kwaliteit van de huid en de huidbarrière is afhankelijk van tal van factoren en mechanismen waaronder de zuurgraad van de huid, de samenstelling van het huidmicrobioom, het immuunsysteem en de beïnvloeding van externe factoren waaronder huidcontact met huidproducten, medicatie, milieustoffen en tal van micro-organismen uit het externe milieu. Daarbij kunnen pathogenen, pathogeen geassocieerde moleculaire patronen (PAMPs) en schade geassocieerde moleculaire patronen (DAMPs) via receptoren (PRRs) zoals toll-like receptoren (TLRs) herkend worden [Bäsler, 2016].

De mechanismen voor het handhaven van een gezonde huidbarrière en de pH-gradiënt van het SC met een zuurdere omgeving richting het huidoppervlak, zijn veelzijdig. Verstoringen in de huid en de huidbarrière kunnen ontstaan door bijvoorbeeld een afwijkende huid pH. Dit kan een negatief effect hebben op de microbiële samentelling, op de enzymwerking betrokken bij de sebumproductie en op de permeabiliteit van de huid. Een zure pH is een belangrijke fysiologische regulator voor diverse huidfuncties alsook bij het in stand houden van een gezonde huidmicrobiota [Schmid, 2007].

De huid vormt een water- en luchtdichte bescherming voor alle inwendige organen. Ook biedt het bescherming tegen schadelijke stoffen, straling en ziekmakende micro-organismen zoals bacteriën, schimmels en virussen. Er zijn tal van mechanismen actief om een goede huidbarrière in stand te houden, zoals de Natural Moisturizing Factor (NMF), de zuurmantel, het sebum, de water- en calciumhuishouding in de huid, het immuunsysteem en de huidmicrobiota.
×
SERVICE
Contact
 
Vragen