Wij werken op volle kracht, er is geen vertraging in productie en levering door het Coronavirus. Meer informatie via deze link.

€ 24,95

ePUB ebook

niet beschikbaar

PDF ebook

niet beschikbaar

Liefde en moraal in onze taal

Het Nederlandse verkleinwoord

Frans Wijgers • Boek • paperback

  • Samenvatting
    ‘Liefde en moraal in onze taal’ - Het Nederlandse verkleinwoord

    Hoe verhoudt het verkleinwoord zich tot de begrippen liefde en moraal? Dat het gebruiken van de verkleinvorm vaak liefkozend bedoeld is, ligt voor de hand. In dit boek wordt uitgebreid toegelicht dat we het Nederlandse verkleinwoord echter minstens zo vaak gebruiken om heel andere emoties en bedoelingen uit te drukken. Oftewel: pejoratief naast affectief gebruik. Dr. L. A. te Winkel, mede-oprichter van het Woordenboek der Nederlandsche taal, schreef in 1862 al uitgebreid over dit fenomeen.

    Verkleinwoorden als amateurtje en lulletje zijn meestal niet heel lief bedoeld, evenmin als de woorden klootjesvolk, vriendjespolitiek, baantjesjager, praatjesmaker, regeltjeszucht, huisjesmelker en zesjesmentaliteit. Nieuwe vondsten steken regelmatig de kop op: zo bedacht Youp van 't Hek in 2021 met regelmaat pejoratieve verkleinwoorden, waaronder 'pandjesprins' en 'keukenkastjesdivisie'. Hier wordt de verkleinvorm ingezet om een morele opvatting kracht bij te zetten. We kunnen zo bijvoorbeeld smalend of minachtend doen over iets of iemand.

    Ontstaan, essentie, verschijningsvormen, grammatica, spelling en woordenschat van het verkleinwoord komen uitgebreid aan bod. In een apart hoofdstuk wordt onze verkleinzucht in verband gebracht met de Nederlandse volksaard. Een negentig pagina's beslaande, meer dan 2500 unieke - veelal in uitdrukkingen voorkomende - verkleinwoorden bevattende woordenlijst completeert dit boek. Het loodje leggen, iets op je dooie akkertje doen: zonder de verkleinvorm gaat het niet.

    De eerste 110 pagina's van dit boek zijn gevuld met lezenswaardige verhalen over een hele reeks verkleinwoorden. Onder andere akkefietje, colbertje, dasje en wissewasje worden voorzien van een ultieme en soms prikkelende verklaring. Zo ontstond ons 'dasje' verrassenderwijs in Afrika en bestond dit 'verkleinwoord' eerder dan de (strop)das zelf; de Nederlandse term 'colbertje' blijkt te hebben verwezen naar een specifieke soort Frans borduurwerk uit de eerste helft van de 19e eeuw. Ook wordt een nieuw licht geworpen op de datering en de betekenis van het beroemde schilderij ‘Het Joodse bruidje’ van Rembrandt. De oorsprong van het Amerikaanse woord ‘yankee’ wordt in een apart hoofdstuk zeer uitgebreid besproken. Aan 'yankee' zou mogelijkerwijs de Hollandse voornaam Jan-Kees ten grondslag liggen; in dit boek wordt echter omstandig betoogd dat het veeleer een Nederlands verkleinwoord kan zijn geweest.
  • Productinformatie
    Binding : Paperback
    Distributievorm : Boek (print, druk)
    Formaat : 150mm x 230mm
    Aantal pagina's : 340
    Uitgeverij : Vigerius
    ISBN : 9789464069785
    Datum publicatie : 09-2021
  • Inhoudsopgave
    INHOUD

    Woord vooraf

    Deel I Etymologische geschiedenissen

    Hoofdstuk 1 Bijzondere verhalen over achttien verkleinwoorden

    Hoofdstuk 2 Yankee: Jan-Kees of Jantje?

    Deel II Het verkleinwoord verklaard

    Hoofdstuk 3 De Nederlandse verkleinzucht

    Hoofdstuk 4 De essentie van het verkleinwoord

    1. Comparatieve verkleining

    2. Superlatieve verkleining

    3. Verkleinende prefixen

    4. Hypocorisme

    Hoofdstuk 5 Mogelijkheden en onmogelijkheden van verkleining

    Hoofdstuk 6 De verschijningsvormen van het verkleinwoord

    1. Objectieve verkleining

    2. Hypocoristische verkleining

    3. Overdrachtelijke verkleining

    4. Schijnbare verkleining

    Hoofdstuk 7 Het ontstaan van het Nederlandse verkleinsuffix

    1. Gotisch

    2. Oudhoogduits en Middelnederlands

    3. Verkleinsuffix -il

    4. Verkleinsuffix -ic

    5. Verkleinsuffixen -je en -tje

    Hoofdstuk 8 Onder de radar: de sjwa

    Hoofdstuk 9 De standaardvormen van het Nederlandse verkleinsuffix

    Hoofdstuk 10 Woorden met een uitheems verkleinsuffix

    Hoofdstuk 11 Een en ander over ‘luttel’

    Deel III Verkleinwoorden van A tot Z

    Hoofdstuk 12 Alfabetische lijst van verkleinwoorden in uitdrukkingen

    Hoofdstuk 13 Verkleining in de overdrive: een populair spelletje

    Bronnen
  • Reviews (0 uit 0 reviews)

€ 24,95

niet beschikbaar

niet beschikbaar

3-5 werkdagen
Veilig betalen Logo
14 dagen bedenktermijn
Delen 

Fragment

Een pagina uit de alfabetische lijst van verkleinwoorden:

speculaasje een speculaasje eten
speeltje een speeltje zijn voor iemand
speeltje een nieuw speeltje hebben
speeltje een seksspeeltje gebruiken
speentje op een speentje zuigen
spekje een (roze, wit) spekje, spekkie eten (snoep)
spekje spekjes braden (varkensvlees)
spekkie spekkie naar zijn of haar bekkie zijn
speldjes speldjes verzamelen in een speldjesalbum
spelletje een woordspelletje spelen
spelletje een computerspelletje spelen
spelletje aan een radiospelletje meedoen
spelletje een positiespelletje doen (voetbal)
spelletje een kinderspelletje doen
spelletje ‘er wordt een spelletje met mij gespeeld’
spelletjes een spelletjesavond houden
spiegeltje “Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie is de mooiste van ‘t land?”
spiegeltjes iets waardevols voor ‘spiegeltjes en kraaltjes’ ruilen
spinnetjes spinnetjes in je ogen zien (mouches volantes, ook: vliegjes)
spionnetje in een spionnetje kijken/loeren
spiraaltje een spiraaltje aanbrengen, laten plaatsen
spleetje een spleetje hebben (tanden, vagina)
spoedje een spoedje zijn
spoortje geen spoortje twijfel hebben
spoortje geen spoortje van iets (bv. bewolking) te bekennen zijn
spotje een reclamespotje maken
spotje een spotje inspreken, opnemen (tv, radio)
spotje een spotje plaatsen, vervangen
spraakje een raar of bekakt spraakje hebben
sprankje een sprankje hoop hebben
sprietje ieder grassprietje willen opvreten (voetbal)
sprintje een sprintje trekken
sproetjes sproetjes hebben
sprongetje een sprongetje maken (van blijdschap)
sprongetje een sprongetje op de ranglijst maken
sprongetjes sprongetjes maken (ontwikkeling van baby of kind)
sprookjes sprookjes vertellen ×
SERVICE
Contact
 
Vragen