Wij werken op volle kracht, er is geen vertraging in productie en levering door het Coronavirus. Meer informatie via deze link.

€ 19,90

ePUB ebook

niet beschikbaar

PDF ebook

niet beschikbaar

Plaatsen met een verhaal

Frans Nieuwenhuis • Boek • paperback

  • Samenvatting
    Fietsend in Nederland kom je door plaatsen met een naam waarvan je denkt 'Waar komt dat toch vandaan?'

    Zoals Brigdamme. Wat voor dam ligt hier dan? Of Nummer Een. Hoeveel nummers zijn er wel niet? Frederiksoord. Welke Frederik? Ik ken geen Frederik. En Hongerige Wolf. Wat deed die wolf?

    Frans Nieuwenhuis zocht dat uit. Hij kwam langs zo'n 650 van die plaatsen, zette zijn fiets tegen het bord met de plaatsnaam, maakte een foto, sprak met bewoners en verdiepte zich in de plaatselijke geschiedenis. Soms nam die speurtocht een verrassende wending. Altijd leidde het tot een luchtig geschreven, onderhoudend en boeiend stukje regionale historie. Om kort bij stil te staan.

    Frans Nieuwenhuis komt uit een geslacht van onderwijzers, journalisten en ingenieurs. Eerder publiceerde hij Monseigneurs en Managers, de Kerk van Rome en de Shell vergeleken (1995) en Naar de boeren, kinderuitzendingen in de Hongerwinter (2010). Hij was een van de redacteuren van Scholier in de hongerwinter (2019).
  • Productinformatie
    Binding : Paperback
    Distributievorm : Boek (print, druk)
    Formaat : 130mm x 200mm
    Aantal pagina's : 128
    Uitgeverij : PBPublicaties
    ISBN : 9789083174709
    Datum publicatie : 07-2021
  • Inhoudsopgave
    Over dit boek 7

    1 Van je een, twee, drie 9
    2 Kleurrijk 13
    3 Van Flevomeer tot Flevoland 17
    4 Beestenspul 19
    5 Hongertochten 23
    6 De Posthoorn 27
    7 Romantisch turfsteken 31
    8 Van oudsher eilanders 35
    9 Vernoemingswaardig 37
    10 Bijbels 41
    11 Met veel vieren, vijven en zessen 45
    12 Monnikenwerk 49
    13 Rode scholen 51
    14 Heilige plaatsen 55
    15 Van vogels en vissen 57
    16 Koninklijke namen 61
    17 De Betuwe in Noord-Holland 65
    18 Je zult maar Zevenhuizen heten! 67
    19 Uitsmijter Hongerige Wolf 75
    20 Parkeerplaatsen 79
    21 Vrouwen van Oranje 81
    22 Acht is meer dan duizend 85
    23 Over dijken en dammen 91
    24 Tien en meer 93
    25 Koeien? 97
    26 Namen uit Verweggistan 99
    27 Koninklijk voetballen 103
    28 Niet befietst 105
    29 Dubbel op 109
    30 Weldadig 113
    31 Tweelingen? 119
    32 Duizend morgen 121

    Bronnen 125
  • Reviews (0 uit 0 reviews)

€ 19,90

niet beschikbaar

niet beschikbaar

3-5 werkdagen
Veilig betalen Logo
14 dagen bedenktermijn
Delen 

Fragment

Dit eerste hoofdstuk gaat over plaatsnamen met een telwoord erin. Daarvan heeft Nederland er ruim honderd, plaatsen als Den Nul en Halfweg niet meegerekend. Ook plaatsnamen met een rangtelwoord, zoals Tweede Exloërmond zijn niet meegeteld.

Van die ruim honderd zijn er zeven met het telwoord één. Maar van die zeven is er maar een waarin ‘een’ echt één betekent, en dat is Nummer Een. Zelfs de plaatsnaam Een, een dorpje bij Norg in Drenthe, heeft niets met het telwoord te maken, maar gaat mogelijke terug op het middeleeuwse woord ede: ‘brandturf’.

Een
Nummer Een is een dorpje aan de Westerscheldedijk, zo’n kilometer of vier oostelijk van Breskens. Het heeft een interessante ontstaansgeschiedenis. In de zeventiende en achttiende eeuw kwamen de schorren daar steeds hoger te liggen en dus begon men plannen te maken die in te polderen. Het grote probleem was: wie heeft het recht ze in te dijken? Als de schorren aangegroeid waren vanuit het vasteland, dan — zo zeiden de juristen — hadden de Staten van Zeeland dat recht. Maar als het opwassen waren, dan hoorden ze tot de Generaliteitslanden en hadden de Staten-Generaal dit recht. Maar ook de magistraat van Biervliet, de Heer van Breskens en de erven van Jacob Cats meenden aanspraken te hebben. Het heeft bijna de hele achttiende eeuw geduurd, van 1704 tot 1775, tot het probleem werd opgelost. Dat gebeurde in een ronde-tafel conferentie; 60% van de schorren zou door Zeeland worden ingedijkt, 40% door de Generaliteit, maar om kosten te besparen zou de bedijking in één aanbesteding worden uitgevoerd. Daarbij werd de tien kilometer lange buitendijk in tien stukken verdeeld.

Het eerste stuk werd Nummer Een genoemd en is de naamgever van het huidige plaatsje. Voor de hele bedijking werd 2500 man ingezet, een allegaartje van arbeiders, avonturiers en loslopend volk. Ze waren gelegerd in barakken en om ongeregeldheden te voorkomen werden er zeven compagnieën soldaten in de omgeving ondergebracht. Die kwamen in actie toen er in 1778 een staking uitbrak; dreigen met lijfstraffen voor de onwilligen was genoeg om die staking te breken. Als je vandaag de dag in dat heerlijk rustige Zeeuws-Vlaanderen rondfietst is van al die drukte en al die opwinding niets meer te merken.
Van de oorspronkelijke Nummer Twee tot en met Nummer Tien is vrijwel niets meer terug te vinden; wel wordt Nummer Twee rond 1850 nog genoemd als een sluis, die dient om het terrein rond de verdedigingswerken van Breskens door inlaten van het Scheldewater te doen onderlopen. De buurtschap Nummer Zes is in 1808 in de golven verdwenen. Bij Biervliet ligt nog steeds de Nummer Zevenweg. Daar blijft het bij.

Twee
Er zijn twee plaatsen met twee in hun naam, de buurtschappen Tweehuizen en Tweesluizen. Tweehuizen, in het noorden van Groningen, ligt ruggelings tegen Vierhuizen aan. Het is jammer dat die twee nooit zijn gefuseerd tot Zeshuizen, dat zou de enige plaatsnaam met zes als telwoord geworden zijn.
Tweesluizen ligt in de buurt van Tiel. Het is de naam van een weg waaraan zo’n dertig huisjes liggen. Aan het begin en het eind van die weg lagen sluisjes, die inmiddels vervangen zijn door twee duikers. De Duitsers schijnen de sluisjes in de oorlog nog wel gebruikt te hebben om de wegen en landerijen daar onder water te zetten.

Drie
Plaatsen met drie in de naam kom je maar liefst dertig maal tegen. Je hebt maar te kiezen: Driebergen natuurlijk, en Drieboerehuizen — Trijeboerehuzen zegt het naambord aan de Friese Waddendijk, en dan Driebond, Drieborg, Drieënhuizen, Drie Hoefijzers, Driehoek, Driehuis, Driehuizen, Driemanspolder, Driemond, Drieschouwen, Driesprong en Driewegen. Sommige namen komen dus meerdere malen voor, zoals vijfmaal Driehoek en zes keer Driehuizen.

Het mooist is de buurtschap Drie, bij Putten op de Veluwe. Het wordt al in 855 vermeld als Thri en in 996 als Triendum; beide kunnen samenhangen met drie en de naam zou dan bijvoorbeeld drie hoogtes of bergen betekenen. Vandaag de dag kom je de naam Drie alleen tegen op de vele ANWB-paddenstoelen in de buurt, een officieel naambord is niet te vinden. In feite bestaat het nu uit niets meer dan restaurant Het Boshuis. Als je dat belt krijg je mogelijk het antwoordapparaat met ‘Dank u wel dat u ons belde in ons sprookjesachtige bos met de dansende bomen’.

Probeer het maar: 0577-407206. Het eten is er prima! ×
SERVICE
Contact
 
Vragen