Wat is geld? Wat is rijkdom?

Adam Smith en Turgot, leiders in de zoektocht naar maatschappelijke welvaart en welzijn

Thurlings • Boek • hardback

• Samenvatting
  Wat is geld? Wat is rijkdom?
  Adam Smith en Turgot, leiders in de zoektocht naar maatschappelijke welvaart en welzijn
  
  Dit boek voert de lezer terug naar de begintijd van wat nu de economische wetenschap heet. In de achttiende eeuw bogen denkers als Anne Robert Jacques Turgot en Adam Smith, in navolging van de aanzetten van vele anderen, zich over dezelfde vragen die ons vandaag bezighouden: handelsoorlogen en importtarieven, inflatie en staatsmacht, belastingdruk, armoede en rijkdom. Hun zoektocht naar de fundamenten van welvaart en welzijn legde de basis voor het economische denken dat nog altijd onze wereld vormgeeft.
  Professor Th. L. M. Thurlings, destijds hoogleraar Staatshuishoudkunde aan de Landbouw Hogeschool Wageningen en voorzitter van de Eerste Kamer, schreef deze diepgravende studie in de jaren zeventig. Oorspronkelijk verscheen het werk in kleine kring, zonder ruchtbaarheid. Het was een erudiete, historische verhandeling — rijk aan bronnen, citaten en verwijzingen — bedoeld voor academisch gevormde lezers.
  Nu, bijna vijftig jaar later, verschijnt deze studie in een nieuwe, toegankelijke uitgave. Citaten zijn vertaald, tijdgenoten van Turgot krijgen een gezicht, en illustraties brengen de achttiende eeuw tot leven. Wat gebleven is, is de kern: een meeslepende intellectuele geschiedenis van het moment waarop economie een zelfstandige wetenschap werd.
  Dit is geen leerboek economie, maar een geschiedenis van ideeën. Een boek voor iedereen die zich afvraagt hoe onze economische orde is ontstaan — en of het ook anders kan. Want wie begrijpt waar onze denkbeelden over geld en rijkdom vandaan komen, kijkt met andere ogen naar de vragen van vandaag.
• Productinformatie
  Binding : Hardback
  Distributievorm : Boek (print, druk)
  Formaat : 155mm x 235mm
  Aantal pagina's : 536
  Uitgeverij : Thurlings
  ISBN : 9789081833059
  Datum publicatie : 03-2026
  
• Inhoudsopgave
  INLEIDING
  
  1. SCHETS VAN DE ONTWIKKELING VAN DE ECONOMISCHE WETEN-SCHAP TOT HET BEGIN VAN DE 18e EEUW
  1.1 Aristoteles' Politeia en Ethica (9)
  1.2 De Scholastieke moraal-theologie (13)
  1.3 Nicolaas Oresmus: Begin van verzelfstandiging der theorie van het geldwezen (21)
  1.4 De emancipatie van een wetenschap: Jean Bodin en het infla-tieverschijnsel (25)
  1.5 Antonio Serra: Het vraagstuk van de geldschaarste; begin van het Mercantilisme (31)
  1.6 De ontwikkeling van het Mercantilisme (38)
  1.7 De bijdrage der Mercantilisten tot de ontwikkeling van de theorie (45)
  1.7.1 Wat is rijkdom, wealth, richesse? (45)
  1.7.2 Hoe kan men de rijkdom vergroten? (46)
  1.7.3 Het gevaar van de verstoring van de kringloop (48)
  1.7.4 Interest (51)
  1.7.5 Arbeidsloon en bevolkingspolitiek (53)
  1.7.6 De behoefte aan statistiek (53)
  1.7.7 Belastingheffing en belastingpolitiek (54)
  1.8 William Petty: de grondlegger van de economische statistiek (57)
  1.9 De Kameralistiek (61)
  1.10 Vauban en Boisguillebert: Fiscale hervorming en liberali-satie van de graanhandel ten behoeve van de volkswelvaart en de rijkdom van de koning (64)
  1.10.1 Lodewijk XIV en de armoede van Frankrijk (64)
  1.10.2 Vauban (65)
  1.10.3 Boisguillebert (68)
  1.11 John Law; Geldschepping in dienst van de welvaart (74)
  
  
  2. RICHARD CANTILLON (79)
  2.1 De persoon van Richard Cantillon (1685?-1734) (79)
  2.2 Cantillon en John Law (81)
  2.3 Is Cantillon de schrijver van het `Essai sur la Nature du Commerce en Général'? (89)
  2.4 Het karakter van het `Essai' (95)
  2.5 Schets van de inhoud van deel I van het `Essai' (99)
  2.6 Schets van de inhoud van deel II van het `Essai' (112)
  2.6.1 Schatting van de grootte van de benodigde maat-schappelijke geldvoorraad (112)
  2.6.2 Verklaring van de ruimtelijke verschillen in geld-schaarste (115)
  2.6.3 Oorzaken en gevolgen van veranderingen van de geldcirculatie (117)
  2.6.4 Verklaring van de interest (120)
  2.7 Schets van de inhoud van deel III van het `Essai' (123)
  2.7.1 Het nut van internationale handel (123)
  2.7.2 Analyse van het internationale betalingsverkeer (125)
  2.7.3 De problemen van de dubbele standaard (127)
  2.7.4 Re- en devaluaties van de munt (128)
  2.7.5 De functies van het bankwezen (129)
  2.8 Slotwoord (131)
  
  
  3. DAVID HUME (135)
  3.1 De `Verlichting' (135)
  3.2 Levensloop van David Hume (1711-1776) (139)
  3.3 De eenheid van filosofie, psychologie en economie bij Hume (150)
  3.4 De `Essays Moral and political' (154)
  3.5 De `Political Discourses' (157)
  3.6 De economische opstellen van David Hume (161)
  3.6.1 Aard van dit deel der `Political Discourses' (161)
  3.6.2 `Of commerce' (161)
  3.6.3 `Of Luxury' (165)
  3.6.4 `Of Money' (168)
  3.6.5 `Of lnterest' (172)
  3.6.6 `Of the Balance of Trade' (174)
  3.6.7 `Of the Jealousy of Trade' (176)
  3.6.8 `Of Taxes' (181)
  3.6.9 `Of public credit' (182)
  3.7 Terugblik (184)
  
  
  4. FRANKRIJK OMSTREEKS HET MIDDEN VAN DE 18e EEUW, DE SCHOOL VAN GOURNAY (187)
  4.1 Hoe de economische wetenschap burgerrecht verwierf (187)
  4.2 Frankrijk rond l750 (189)
  4.3 Parijs in de `Eeuw van de Rede' (202)
  4.4 De school van Gournay (206)
  
  
  5. DE PHYSIOCRATEN (217)
  5.1 De betekenis van de landbouw in het proces van economische ontwikkeling (217)
  5.2 De geschiedenis van de Physiocratische school (223)
  5.2.1 De persoon van François Quesnay (223)
  5.2.2 De invloed van Boisguillebert en Cantillon op Quesnay (224)
  5.2.3 Quesnay's bijdragen tot de Encyclopédie (225)
  5.2.4 Het verbond met Mirabeau (228)
  5.2.5 Een periode van retraite,1760-1763 (240)
  5.2.6 Het begin van de bloeitijd van de beweging, 1763 (242)
  5.2.7 De overgang van economie naar filosofie (245)
  5.2.8 Tanende roem en verval (249)
  5.3 Nadere beschouwing van de economische theorie der physio-craten (253)
  5.3.1 Het begrip productie (253)
  5.3.2 De productiefactoren (255)
  5.3.3 Het begrip `produit net' (257)
  5.3.4 De `Ordre Naturel' (258)
  5.3.5 Het markt mechanisme (259)
  5.4 Nadere beschouwing van het `Tableau Économique' (261)
  5.4.1 Het karakter van het Tableau (261)
  5.4.2 Weergave van het `Tableau Économique' (263)
  5.4.3 De `Analyse du Tableau Économique' (268)
  
  
  6. TURGOT (273)
  6.1 Turgot en de physiocraten (273)
  6.2 Jeugd en jongelingsjaren van Turgot (1727-1751) (282)
  6.3 Turgot, ambtenaar bij het Parlement van Parijs (1751-1761) (288)
  6.4 Turgot als Intendant van de `Géneralité de Limoges' (1761-1774) (295)
  6.5 De `Réflexions sur la Formation et la Distribution des Ri-chesses' (300)
  6.5.1 De lotgevallen van de tekst (300)
  6.5.2 Verklaring van de titel der `Réflexions' (302)
  6.5.3 Korte inhoud van de `Réflexions (304)
  6.5.4 Het productiebegrip bij Turgot (308)
  6.5.5 De productiefactoren (310)
  6.5.6 De productiefuncties (312)
  6.5.7 Het marktmechanisme (315)
  6.5.8 De functie van het geld (320)
  6.5.9 Turgot en de scholastici (321)
  6.5.10 Turgot's breuk met de theorie van Quesnay (322)
  6.6 `Observations sur le Mémoire de Saint Péravy' (325)
  6.7 `Le Mémoire sur les prêts d'argent' (331)
  6.8 `Valeurs et Monnaies' (333)
  6.9 Turgot, minister van Lodewijk XVI (1774-1776) (336)
  
  
  7. FERDINANDO GALIANI (343)
  7.1 De strijd over vrijheid of reglementering van de Franse graanmarkt (343)
  7.2 Levensloop van Ferdinando Galiani (1728-1787) (351)
  7.3 `Della Moneta' (353)
  7.4 `Dialogues sur le commerce des Blés (359)
  
  
  8. CONDILLAC (365)
  8.1 De waarde-antinomie (365)
  8.2 Leven en werken van l'abbé de Condillac (1715.-1780) (367)
  8.3 `Le commerce et le Gouvernement' (370)
  8.4 De waarde- en prijstheorie van Condillac (375)
  8.4.1 Wat is rijkdom? (376)
  8.4.2 Wat bepaalt de waarde van een goed? (377)
  8.4.3 Hoe kan men waarde meten? (378)
  8.4.4 Welke rol vervult het geld? (379)
  8.4.5 Condillac’s productiebegrip (381)
  8.4.6 `De ware prijs (385)
  8.5 Slotwoord (388)
  
  
  9. ADAM SMITH (389)
  9.1 Levensloop van Adam Smith (1723-1790) (389)
  9.2 Smith als student (398)
  9.3 De `Edinburgh Lectures' (402)
  9.4 Smith als hoogleraar te Glasgow (405)
  9.5 De betekenis van de `Glasgow Lectures' (416)
  9.6 De inhoud van de `Glasgow Lectures' (419)
  9.7 De `Glasgow Lectures' over de grondslagen van het recht (422)
  9.8 De `Glasgow Lectures' over economisch beleid (424)
  9.8.1 Inleiding (424)
  9.8.2 Welvaart, arbeidsverdeling, ruilverkeer en prijs-vorming (425)
  9.8.3 Beschouwingen over geld, interest en wisselkoers (427)
  9.8.4 De oorzaken van de trage vooruitgang in welvaart (429)
  9.8.5 Welvaart en geestesgesteldheid (430)
  9.8.6 Overheidsfinanciën (431)
  9.9 De `Early Draft of the Wealth of Nations' (433)
  9.10 Het maatschappelijk effect van de `Wealth of Nations' (441)
  9.11 Het wetenschappelijk karakter van de `Wealth of Nations' (451)
  9.12 Nadere beschouwing van de economische analytische theorie in de `Wealth of Nations' (460)
  9.12.1 `Wealth' en `revenue' (460)
  9.12.2 De productiefactoren (463)
  9.12.3 De waardebepaling van het nationaal product (465)
  9.12.4 De verdelingstheorie van Smith (467)
  9.12.5 Over het wezen, de oorsprong en de aanwending van kapitaal (473)
  9.13 Smith’s visie op de gang der geschiedenis (483)
  9.13.1 Inleiding (483)
  9.13.2 Hoe het platteland tot wanorde en armoede ver-viel (484)
  9.13.3 De opkomst der steden (485)
  9.13.4 Hoe het platteland door de stad tot bloei werd ge-bracht (486)
  
  NOTITIES (489)
• Reviews (0 uit 0 reviews)
  Wil je meer weten over hoe reviews worden verzameld? Lees onze uitleg hier.